سلام خسته نباشید من یه مشکل خیلی بزرگ دارم لطفا راهنماییم کنید دختر یکسال و نیم داریم که از هفت ماهگی مدام پتو تو دهنش میکرد تا خوابش میبرد ،خیلی خیلی هم گریه میکرد الان که یکسال و نیمش هست میخوایم این پتو ازش بگیریم ولی تا پتو ازش میگیریم ناخنش می جوه حالا موندیم چیکار کنیم تو شهرمون جای درستی برا سوالات طبی نیستش. شب تا صبح کل روز که خونه هستیم این پتو تو دهنش هست
فاطمه

سلام خسته نباشید دخترم سه روز بعد از تولد،دکتر تشخیص زردی داد،دو ماه طول کشید که زردیش بیاد پایین. الان یکسال و نیمش هست ولی هنوز رنگ پوستش برنگشته و سرش هم مدام عرق میکنه.یکسالگی حجامت عام براش انجام دادیم ولی میخواستیم بپرسیم عیب نداره حجامت پشت گوش الان براش انجام بدیم؟ فردا روز حجامت هستش اگه میشه جوابم بدید
فاطمه

سلام. ممنون ازمطالب مفيدتون. گفتين فوليد اسيد مورد تاييدتون نيست. بجاش چي استفاده کنيم؟ قطره اهن فروتونيک که برپايه طب سنتي و گياهي هست ميتونيم استفاده کنيم. ميخوام براي بارداري اقدام کنم سه هفته ديگه.
مونا

من ۱۶سالم از دوساله ‌پیش حساسیتم شروع شد پارسال فقد تابستون حساسیت داشتم اما امسال خیلی شدید تر و از بهار شروع شده نمیدونم به چه چیزی حساسیت دارم با این حال حجامت برم تا حالا هم نرفتم ممنون میشم راهنمایی کنین
عرفان اینانلو

سلام علیکم.حجامت روی استحاله ماکولا چشم اثربخشی مثمردارد؟
ضیاءالدین

سلام ببخشید یه سوال داشتم من به دکتر طی سنتی مراجعه کردم و ایشون تشخیص گرید1 را دادن فقط دارو جهت افزایش اسپرم دادن و برای واریکوسل زالو را تجویز کردن دو مرحله اول خون سیاه خارج شد ولی مرحله سوم خون خارج شده از زالو خیلی رقیق و شفاف تر بود میخاستم بدونم این ایا دلیل بر بهتر شدن واریکوسل هست ؟ در ضمن هنوز در بیضه سمت راستم یه پیچ خوردگی مشاهده میکنم کاملا مشهوده ایا این هم میتونه نشانه واریکوسل باشه؟
حسین

سلام با تشکر از مطالب مفیدتون من قبلا هرزگاهی دچار کمردرد میشدم دولا میموندم . دو تا زایمان داشتم. جدیدا یه کورتاژ تشخیصی انجام دادم تقریبا از اون به بعد همیشه کمردرد دارم و ترشح و لک بینی هم دارم. آیا قرص کمر برای منم موثره؟ راه حل بدید لطفا . خیلی لطف میکنید
احمدیان

سلام ممنون از مطالب آموزنده. شوهر من 30 ساله سیگار میکشه الان به دلیل بیماریهای که داره تصمیم به ترک سیگار گرفته ولی این کار براش خیلی سخته . آیا در طب سنتی راهی برای ترک سیگار وجود داره؟ طوری که اذیت نشه و راحت بزاره کنار؟؟
احمدیان

سلام جناب دکتر.من برای درمان جوش صورتم به تجویز پزشک ۶ماه یکبار صورتم را زالو انداختم.ولی متاسفانه دوبار آخر غدد لنفاوی گردنم بشدت متورم شد و دردناک.یکساله که نینداختم زالو.آیا میتونم دوباره اینکار و دوباره انجام بدم؟؟؟یا کلا ممنوعه؟؟ برای من
خ.میری

سلام ،خسته نباشید . اقای دکتر من یه جوان ۲۱ ساله هستم و نمیتوانم شهوتم رو کنترل کنم . میخاستم بپرسم ایا حجامت روی زود انزالی و شهوت تاثیری داره یا نه؟
سرباز
زندگی استعماری؛ طبّ استعماری
صنعت قند با خریدن دانشمندان، تقصیرها را گردن چربی انداخت (مقاله انتخابی)
تعداد: 0 میانگین: 0
[تعداد بازدید : 1815]

[نسخه چاپی]

 

 

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم 

و صلّي الله علي محمّد و آله الطّاهرين  و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين 

 

 

 

 

صنعت قند با خریدن دانشمندان، تقصیرها را گردن چربی انداخت

 

 

 

 

وقتی دانشمندان از صنعت پول بگیرند، نه از دولت، امکان دست‌کاری در تحقیقات بالا می‌رود

 

 

 

 


 
 آناهاد اوکانر
ترجمۀ: نرگس نخجوانی
مرجع: NYTimes
سال گذشته، مقاله‌ای در روزنامۀ نیویورک‌تایمز برملا کرد که کوکاکولا، به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکنندۀ نوشابه‌های قندی، میلیون‌ها دلار برای تأمین مالی پژوهشگران مقرر کرده است، پژوهشگرانی که به‌دنبال کم‌اهمیت جلوه‌دادن ارتباط میان نوشیدنی‌های قندی و چاقی هستند. در ماه ژوئن، خبرگزاری آسوشیتد‌پرس گزارش کرد که تولیدکنندگان آب‌نبات از مطالعاتی حمایت مالی کرده‌اند که مدعی هستند کودکانی که آب‌نبات مصرف می‌کنند کم‌وزن‌تر از کودکان دیگر هستند.

 

پنج دهه پژوهش درمورد تغذیه و بیماری‌های قلبی، احتمالاً به‌صورتی گسترده تحت‌تأثیر صنعت قند شکل گرفته‌اند

 

 

نیویورک تایمز — اسنادی که به‌تازگی افشا شده‌ است نشان می‌دهد صنعت قند در دهۀ شصت میلادی به دانشمندان پول می‌داد تا ارتباط میان مصرف قند و بیماری‌های قلبی را کم‌اهمیت جلوه دهند و درعوض بر چربی‌های اشباع‌شده به‌عنوان عامل اصلی این بیماری‌ها تأکید کنند.

 

 

یکی از پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا در سن‌فرانسیسکو به‌تازگی موفق به کشف اسناد داخلی صنعت قند شده است و آن‌ها را در نشریۀ طب داخلی به‌نام ژورنال انجمن پزشکی آمریکا۱ به چاپ رسانده است. این اسناد اشاره دارند که پنج دهه پژوهش درمورد تغذیه و بیماری‌های قلبی که شامل توصیه‌های رژیمی امروز هم می‌شود‌، احتمالاً به‌صورتی گسترده تحت‌تأثیر صنعت قند شکل گرفته‌اند.

 

استنتون گلانتز، استاد پزشکی دانشگاه کالیفرنیا و یکی از نویسندگان ژورنال، گفته است که «آن‌ها می‌توانستند مباحث مربوط به قند را تا دهه‌ها منحرف کنند».

 

 

اسناد مذکور نشان می‌دهند گروهی تجاری موسوم به «بنیاد پژوهش قند»، که امروزه به‌عنوان «انجمن قند» شناخته می‌شود، به سه دانشمند هاروارد مبلغی در حدود پنجاه‌هزار دلار (به‌ارزش امروز) پرداخته است تا مروری را بر تحقیقاتِ مربوط به قند، چربی و بیماری قلبی در سال ۱۹۶۷ منتشر نمایند. پژوهش‌های مورداستفاده در این «مرور تحقیقات» را گروه قند دست‌چین کرده بودند. مقاله‌ای که در مجلۀ معتبر پزشکی نیوانگلند منتشر شده بود ارتباط میان قند و سلامتی قلبی را کوچک شمرد و چربی اشباع‌شده را عاملِ اساسی در این زمینه معرفی کرد.

 

 

با اینکه اسنادی که در آنها از این اعمال نفوذ پرده برداشته شده، مربوط به پنجاه سال پیش است، گزارش‌های جدیدتر نشان می‌دهند که صنایع غذایی به تأثیرگذاری بر علم تغذیه ادامه داده‌اند.

 

در سال گذشته، مقاله‌ای در روزنامۀ نیویورک تایمز برملا کرد که کوکاکولا، به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکنندۀ نوشابه‌های قندی، میلیون‌ها دلار برای تأمین مالی پژوهشگران مقرر کرده است، پژوهشگرانی که به‌دنبال کم‌اهمیت جلوه‌دادن ارتباط میان نوشیدنی‌های قندی و چاقی هستند. در ماه ژوئن، خبرگزاری آسوشیتد‌پرس گزارش کرد که تولیدکنندگان آب‌نبات از مطالعاتی حمایت مالی نموده‌اند که مدعی هستند کودکانی که آب‌نبات مصرف می‌کنند کم‌وزن‌تر از کودکان دیگر هستند.

 

 

دانشمندان هاروارد و مدیران صنعت قند که با آن‌ها هم‌دست بودند دیگر زنده نیستند. یکی از دانشمندانی که مبلغی از سوی صنعت قند دریافت کرده بود، مارک هگزتد بود. وی تا جایی به کار خود ادامه داد که سرپرست تغذیۀ دپارتمان کشاورزی ایالات متحده شد. در این مقام وی به تنظیم پیش‌نویس سندی کمک کرد که نسخۀ اولیۀ دستورالعمل غذایی دولت فدرال بود. دانشمند دیگر دکتر فردریک جی.استر رئیس دپارتمان تغذیۀ هاروارد بود.

 

انجمن قند، در بیانیه‌ای در پاسخ به گزارش ژورنال، گفته است که مرورِ سال ۱۹۶۷ زمانی منتشر شد که نشریاتِ پزشکی نوعاً از پژوهشگران نمی‌خواستند که نام حامیان مالی‌شان را آشکار کنند. مجلۀ پزشکی نیوانگلند تا سال ۱۹۸۴ نیز چنین درخواستی ننمود.

 

 

این افشاگری‌ها ازآن‌رو اهمیت دارند که بحث‌های مربوط به مضرات نسبی قند و چربی اشباع‌شدهْ امروزه نیز ادامه دارد

 

 

این بیانیه همچنین اعلام می‌کند که «صنعت قند می‌بایست شفافیت بیشتری در فعالیت‌های پژوهشی خود به کار می‌برد». بااین‌حال این بیانیه همچنان، از پژوهش‌های انجام گرفته با حمایت مالی صنعت مذکور، حمایت می‌کند، چراکه این دست پژوهش‌ها را دارای نقشی مهم و دانش‌افزا در مباحث علمی می‌داند. این بیانیه می‌گوید دهه‌های متمادی پژوهش به این نتیجه رسیده است که «قند نقش بارزی درمورد بیماری قلبی ندارد».

 

 

دکتر گلانتز معتقد است این افشاگری‌ها ازآن‌رو اهمیت دارند که بحث‌های مربوط به مضرات نسبی قند و چربی اشباع‌شدهْ امروزه نیز ادامه دارد. برای دهه‌های متمادی، مقامات رسمیْ شهروندان امریکایی را به کاهش مصرف چربی تشویق می‌کرده‌اند. این روند بسیاری از مردم را به تهیۀ غذاهای کم‌چربی و پرقند سوق داده است. این همان مسئله‌ای است که امروزه کارشناسان آن را به‌دلیل تشدید بحران چاقی سرزنش می‌کنند.

 

دکتر گلانتز همچنین گفته است: «حرکت صنعت قند بسیار هوشمندانه بود، چراکه مقالات منتشرشده در قالب مروری بر تحقیقات، به‌خصوص اگر در مجلات برجسته به چاپ برسند، می‌توانند بر شکل‌گیری کلیت مباحث علمی مؤثر باشند.»

 

 

دکتر هگزتد از پژوهش خود برای تأثیرگذاری بر توصیه‌های غذایی دولت استفاده کرده است. این توصیه‌ها بر چربی اشباع‌شده به‌عنوان عاملی برای بیماری قلبی تأکید می‌کند، درحالی‌که، به‌طور گسترده، قند را کالری خالی۲ و درعوض مرتبط با پوسیدگی دندان توصیف می‌کند. امروزه هشدارهای مربوط به چربی اشباع‌شده به‌عنوان اساس راهبردهای غذایی دولت باقی است، بااین‌حال در سال‌های اخیر انجمن قلب امریکا، سازمان جهانی سلامت (بهداشت) و باقی سازمان‌های سلامت شروع به هشدار در این خصوص نموده‌اند که مقادیر زیاد قندِ افزوده می‌تواند منجر به افزایش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی گردد.

 

ماریون نستله -استاد تغذیه، مطالعات غذایی و سلامت عمومی در دانشگاه نیویورک- در سرمقالۀ شمارۀ جدید ژورنال نوشته است که اسناد مذکورْ شواهد قانع‌کننده‌ای در این باره به دست می‌دهد که: صنعت قند پژوهشی را برساخته است تا صریحاً قند را از این اتهام مبرا کند که عاملی مخاطره‌آمیز برای بیماری‌های قلبی‌عروقی محسوب می‌شود.

 

 


او می‌گوید: «فکر می‌کنم این مسئله ترسناک است. شما هیچ‌گاه نمونه‌هایی چنین فاش و آشکار [از انحراف واقعیات علمی] نمی‌یابید.»

 

امروزه هشدارهای مربوط به چربی اشباع‌شده به‌عنوان اساس راهبردهای غذایی دولت باقی است

 

 

دکتر والتر ویلت رئیس دپارتمان تغذیه در دانشکدۀ سلامت عمومی هاروارد گفته است که قواعد آکادمیک دربارۀ «تعارض منافع» به‌صورت بارزی از دهۀ شصت تغییر کرده‌اند، بااین‌حال مقالات صنعتِ قند به‌عنوان یادآور این موضوع باقی مانده‌اند که چرا پژوهش باید به‌جای حمایت مالیِ صنعت از حمایت مالی دولت برخوردار باشد.

 

 

 

دکتر ویلت گفت پژوهشگرانْ داده‌های محدودی برای ارزیابی خطرِ نسبیِ قند و چربی داشتند. او افزود: «با درنظرگرفتن داده‌هایی که امروز در دست داریم، نشان داده‌ایم که کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده، به‌ویژه نوشابه‌هایی که با قند شیرین شده‌اند، عواملی مخاطره‌ساز برای بیماری‌های عروقی محسوب می‌شوند، بااین‌حال نوع رژیم چربی نیز اهمیت بسزایی دارد.»

 

 

مقالۀ منتشرشده در ژورنالْ بر هزاران صفحه مکاتبات و اسناد دیگری تکیه دارد که کریستین کرنز، دانشجوی پست‌دکتریِ دانشگاه کالیفرنیا در سن فرانسیسکو، از آرشیو دانشگاه هاروارد، دانشگاه ایلینوی و دیگر کتابخانه‌ها به دست آورده است.

 

 

این اسناد نشان می‌دهند که در سال ۱۹۶۴ جان هیکسون به‌عنوان یکی از مدیران رده‌بالای صنعت قند و شکر، درمورد نقشه‌ای با سایرین به بحث پرداخته است. طبق این نقشه، قرار بوده است تصور عمومی «به‌وسیلۀ پژوهش، اطلاعات و برنامه‌های قانونیِ» آن‌ها عوض شود.

 

 

در آن زمان مطالعاتی برای نشان‌دادن رابطۀ میان رژیم‌های حاوی قند زیاد و آمار بالای بیماری قلبی در کشور انجام شد. در همان زمان دانشمندانی دیگر، ازجمله فیزیولوژیست برجستۀ مینه سوتا به‌نام انسل کِیز در حال تحقیق بر روی نظریه‌ای رقیب بودند که، طبق آن، چربی اشباع‌شده و کلسترولِ غذاییْ بیشترین خطر را برای بیماری قلبی دارند.

 

 

آقای هیکسون پیشنهاد کرده بود که با یافته‌های هشداردهنده‌ درخصوص قند به‌وسیلۀ پژوهش‌های مورد حمایت صنعت قند مقابله شود. او نوشت: «در این صورت می‌توانیم داده‌ها را منتشر نماییم و اشتباه مخالفان خود را نشان دهیم.»

 

 

 

طبق این نقشه، قرار بوده است تصور عمومی «به‌وسیلۀ پژوهش، اطلاعات و برنامه‌های قانونی» عوض شود

 

 

 

در سال ۱۹۹۵ آقای هیکسون از پژوهشگران هاروارد برای نوشتن یک «مرور تحقیقات» کمک خواست تا مطالعات ضد قند را کم‌ارزش کند. او به آن‌ها ۶۵۰۰ دلار پرداخت که معادل کنونی آن ۴۹هزار دلار است. آقای هیکسون مقالاتی را جهت بازبینی برای آن‌ها انتخاب کرد و تصریح کرد نتایجی مقصود او است که در حمایت از قند باشند.

 

 

دکتر هگزتد از دانشگاه هارواد، دوباره به مدیران قند اطمینان داد: «ما به‌خوبی از منافع ویژۀ شما آگاه هستیم و تا جایی که بتوانیم درصدد تأمین آن‌ها برمی‌آییم.»

 

 

در طول کار، پژوهشگران هاروارد پیش‌نویس‌های ابتدایی را به نظر آقای هیکسون می‌رساندند و در این خصوص با وی مشاوره می‌کردند و، در مقابل، رضایت او از نتایج حاصل‌شده را به‌عنوان پاسخ دریافت می‌کردند. دانشمندان هاروارد داده‌های مربوط به قند را به بهانۀ ضعف رد کردند و به داده‌هایی تکیه کردند که بر چربی اشباع‌شده تکیه می‌کرد. آقای هیکسون گفته بود : «بگذارید به شما اطمینان دهم که این کاملاً همان چیزی است که ما در ذهن داشتیم و منتظر شمایل مکتوب آن بودیم.»

 

 

 

به‌گفتۀ دکتر گلانتز بعد از انتشار آن «مرورِ تحقیقات»، بحث درمورد قند و بیماری قلبی از رونق افتاد، درحالی‌که بسیاری از سازمان‌های سلامتْ رژیم‌های کم‌چربی را موردتأیید قرار دادند. او گفت: «بر اساس استانداردهای امروز، روش آن‌ها از اخلاق دور بوده است.»

 

 

 

* نسخهٔ صوتی این نوشتار را  اینجا  بشنوید.

 


پی‌نوشت‌ها:
* این مطلب در تاریخ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۶ با عنوان How the Sugar Industry Shifted Blame to Fat در وبسایت نیویورک‌تایمز منتشر شده است و سایت ترجمان در تاریخ ۵ آبان ۱۳۹۵ این مطلب را با عنوان صنعت قند با خریدن دانشمندان، تقصیرها را گردن چربی انداخت ترجمه و منتشر کرده است.
[۱] JAMA
[۲] کالری خالی به مواد غذایی‌ای اطلاق می‌شود که انرژی‌زا هستند، اما حاوی هیچ مادۀ غذایی‌ای نیستند.

 

منبع :

ترجمان علوم انسانی



نظرات
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:

تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:

❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

❷ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید.از پاسخگویی به سؤال هایی که در متن مقاله جواب داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

سایر مقالات این موضوع

برای بچه‌ها به جای تبلت بیلچه بخرید (مقاله انتخابی)[288بازدید]
چرا برخی از زنان ایرانی پلنگ شده‌‎اند؟ (مقاله انتخابی)[426بازدید]
بیوتروریسم؛ یک جنگ نابرابر (مقاله انتخابی)[314بازدید]
وقتی آنلاین هستیم خودمان باشیم (مقاله انتخابی)[1254بازدید]
جامعۀ مصرف گرا (مقاله انتخابی)[1288بازدید]
چرا آدم‌های خوب در شبکه‎های اجتماعی تحمل‎ناپذیر می‌شوند؟ (مقاله انتخابی)[1043بازدید]
​تکنولوژی تراریخته؛ راهی برای افزایش محصول یا بیماری؟ (مقاله انتخابی)[1017بازدید]
ابر سربازان آینده؛ آخرین نسل از سلاح‌های زیستی (مقاله انتخابی)[1092بازدید]
زندگیِ آزمون‌زده (مقاله انتخابی)[1147بازدید]
پشت پرده اپل (مقاله انتخابی)[1212بازدید]
آیا پس از «پروژه تنظیم خانواده» نوبت به «پروژه سلامت معنوی» رسیده؟! (مقاله انتخابی)[1060بازدید]
هشدار: من از واژۀ «چاق» استفاده می‌کنم (مقاله انتخابی)[863بازدید]
من هم از این کلمۀ برند خیلی بدم می‌آید (مقاله انتخابی)[838بازدید]
پدیدارشناسی اینستاگرام (مقاله انتخابی)[922بازدید]
هر غذایی فلسفۀ خودش را دارد (مقاله انتخابی)[834بازدید]
مقاومت آنتی بیوتیکی: باکتریهای مرگبار بر می گردند (مقاله انتخابی)[989بازدید]
دنیای دیوانۀ صنعتِ آب‌ (مقاله انتخابی)[1265بازدید]
دروغی به‌نام «حریم خصوصی» و «جریان آزاد اطلاعات» (مقاله انتخابی)[1328بازدید]
«با لبخند کارکردن» چگونه به زنان آسیب می‌رساند؟ (مقاله انتخابی)[1560بازدید]
ویز،اپلیکیشن ناوبری اسراییل (مقاله انتخابی)[1410بازدید]

نمایش تمامی عناوین این موضوع

آخرین مقالات

سالنمای حجامت سال 1396 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)
افسانه پیشرفت(مقاله انتخابی)
مبارزه با حجاب، انحراف است (مقاله انتخابی)
آداب زناشویی و انعقاد نطفه(مقاله انتخابی)
آيا ما نسلي از مردان جوان بار آورده‌ايم كه نمي‌دانند چگونه مرد باشند؟(مقاله انتخابی)
نظام‌های پاداش در تربیت کودک؛ به بچه‌هایتان استیکر ندهید (مقاله انتخابی)
بازی با احتمالات؛ بازی با سلامت مردم-محصولات تراریخته؛ نابودگر نسل‌های آینده (مقاله انتخابی)
سرطان، ساخته دست بشر است! (مقاله انتخابی)
به بهانه‌ِی سلامتی؛ به بهای مرگ (مقاله انتخابی)
آیا پس از «پروژه تنظیم خانواده» نوبت به «پروژه سلامت معنوی» رسیده؟! (مقاله انتخابی)
مَـــرهَـــم؛ توصیه‌هایی از طبّ سنّتی ایران به راهیان سفر اربعین(ویراست دوّم)
کودکان ثروتمندان از طعم غذاهای سالم‌ بیشتر لذت می‌برند (مقاله انتخابی)
بالاخره روزی دماغ طبیعی هم «زیبا» خواهد شد (مقاله انتخابی)
​تکنولوژی تراریخته؛ راهی برای افزایش محصول یا بیماری؟ (مقاله انتخابی)
زندگیِ آزمون‌زده (مقاله انتخابی)
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
ورزش‌های حرام و استعماری (مقاله انتخابی)
ابر سربازان آینده؛ آخرین نسل از سلاح‌های زیستی (مقاله انتخابی)
چهره‌ها و اندام‌هاي غير واقعي: آيا بايد حقيقت عكس‌هاي دست‌كاري شده دنياي مد را افشا كرد؟(مقاله انتخابی)
آب گوشت‏، هنوز هم غذای لذیذی است! (معرّفی 15 نوع آبگوشت سنّتی)
منشأ ایدز؛ گفته ها و ناگفته ها(مقاله انتخابی)
واکسیناسیون از نگاهى دیگر(مقاله انتخابی)
چرا برخی از زنان ایرانی پلنگ شده‌‎اند؟ (مقاله انتخابی)
ياد بگيريم دوباره محبت بورزيم: «خانواده‌هاي از هم گسسته»، شهروندي و حمايت دولت از زوجيت (مقاله انتخابی)
بحران غرب پزشک زده(مقاله انتخابی)
ویز،اپلیکیشن ناوبری اسراییل (مقاله انتخابی)