سلام و خداقوت با توجه به اینکه چندی است مدارس اقدام های پزشکی برای کودکان انجام میدهند مثل طرح فلوراید تراپی که طب سنتی اسلامی آن را رد کرده (و البته قبل از انجام رضایت نامه از والدین میگیرند)الان مدرسه پسرم برای اسکن کف پا رضایت نامه از ما میخواهد آیا طب شیعه تایید میکند ؟عوارضی متوجه فرزند نمیشود؟ممنون میشم زودتر جوابم رو بدید فرصتم محدوده
تقی زاده

سلام. ضمن تشکر فراوان از دکتر فصیحی دستجردی ، امیدوارم سایر عزیزان دانشگاهی و حوزوی این هجمه را به فرصتی برای دفاع منطقی مستدل و علمی از حجامت و هجمه به تفکرات غلط وغیرعلمی در خصوص حجامت تبدیل کنند.
ان شاءا....
محمد قاسمی

سلام,میشه برای ازبین بردن چروک دورچشم راهنمایی کنید
معصومه

سلام علیکم بنده فردی هستم 47 ساله از زمانی که یادم می آید سر بنده عرق زیادی می کند مخصوصا هنگام خواب واین باعث شده بعد از بیدار شدن از خواب متکا خیس میشه از عرق ،اگر امکان داره راهنمائی و تجویز دارو بفرمائید.
بهمن

سلام من باسن وکنارران نسبت به بالاتنه کوچکتره برای حجم دادنش بایدچندجلسه بادکش،کردو چه روغنی استفاده شودچندروزدرهفته وتاثیرگزاریش چقدره ؟ممنون میشم راهنمایی کنید.
z.l

با سلام من درشت هیکل و چهار شانه و مقداری چاق هستم و ریزش مو دارم و موهای ذخیم و مجعد و خوابیدن را دوست دارم و در تابستان از گرما کلافه میشم و زمستان را بیشتر دوست دارم و خیلی از شرایط دموی بودن را دارم ولی در عوض با خوردن ماست و ماهی خیار زود سردیم میشود و همچنین اهل مدیریت و ارتباطات اجتماعی نیستم و کم حرف هستم و از جمع گریزون ولی وقتی با کسی ارتباط دارم خوش برخورد هستم ولی نمیتونم حرف بزن خوبی باشم و این موارد بر خلاف دموی مزاج ها هست ولی مطمئن هستم تر هستم ولی گرم یا سرد بودن را نمیدونم در این شرایط مزاج من کدام هست؟ همچنین من دسترسی به دکتر جهت تشخیص مزاج نیستم و خارج از ایران هستم
amin

سلام ممنون از مطالب بسیار مفیدتون مدفوع من کمی نرم تر و چسبناک تر از حالت عادی است و احساس میکنم به دلیل سردی معده است درنهایت بهترین درمان برای کسی که معدن سردی دارد چیست
علیرضا

با سلام مصرف روزانه یک عدد سیر+یک عدد لیمو ترش+یک قاشق عسل+یک لیوان آب برای فردیکه مشکل گرفتگی عروق ندارد ولی با خوردن این معجون احساس شادابی میکند آیا مصرف روزانه و مداوم میتواند عوارضی هم داشته باشد؟
حسین

سلام. برای جوانی که دچار حرارت کبدی ، سردی معدی ، سفیدی تدریجی مو ، ضعف و بی حوصلگی هست ، چه چیزی خوب و چه چیزهایی بد می باشد؟
ساحل

سلام و عرض ادب مجدد. ممنون میشویم اگر پیشنهادی هم. برای تعریق کف دستان برادر ما داشته باشید.. سن برادر ۲۸ ، مزاج صفراوی
مهدیه
کودکان و نوزادان
چند نکته ساده در مورد از شیر گرفتن کودک
تعداد: 39 میانگین: 3.41
[تعداد بازدید : 427605]

[نسخه چاپی]

بسم الله الرحمن الرحيم

و صلّي الله علي محمّد و آله الطّاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين


 

چند نكته ساده در مورد از شير گرفتن كودک(فطام)

 

 

مدّت زمان شیردهی


اگرچه در اغلب کتب طب سنتی، مدت زمان شیردهی دو سال ذکر شده است اما به نظر می رسد که این زمان با کمی مسامحه اعلام شده است. واقع این است که بر اساس اعلام قرآن کریم، مجموع مدت زمان بارداری و شیردهی، سی ماه است:


«وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً»[1]


و چون بارداری طبیعی، بین شش تا نه ماه است، زمان شیردهی بین بیست و یک تا بیست و چهار ماه طول می کشد؛ اگرچه شیردهی کامل همان دو سال تمام است؛ لذا سعي كنيد قبل از اين مدت كودك را از شير نگيريد:


« وَالْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ: و مادرانی که می خواهند شیردهی را به اتمام برسانند؛ فرزندان خویش را دو سال تمام شير دهند.»[2]


نکته


باید توجه داشت که زمان‌های ذکر شده در قرآن کریم، بر اساس سال و ماه قمری هستند.


روش ازشیرگیری


-   بهترین زمان برای ازشیرگیری کودک، به هنگام اعتدال هواست. بنابراین اوایل بهار بهترین زمان برای این کار است. در صورت ضرورت، ابتدای پاییز نیز زمان مناسبی است. اما اوج گرما و سرما برای این کار مناسب نیست که در حالت اول احتمال ایجاد بیماری های اسهالی و در حالت دوم احتمال بروز سوءهضم وجود دارد. درصورتی که هیچ چاره‌ای نباشد، باید از شیرگیری را به اواخر تابستان یا اواخر زمستان انداخت که شدت گرمی و سردی کمتر می‌شود.


-   ازشیرگیری باید زمانی انجام شود که کودک، بیمار نباشد؛ به خصوص بیماری های گوارشی و ازجمله ‏سوءهضم یا اسهال نداشته باشد تا در هضم و جذب غذا دچار مشکل نشود.‏


-   ازشیرگیری باید در زمان قوت طبیعت کودک انجام شود.‏


-   تمام منابع طب سنتی بر ضرورت تدریجی بودن از شیرگیری کودک تاکید دارند تا طبیعت بدن او، فرصت هماهنگی با وضعیت جدید را داشته باشد.


-   از مدتی قبل از ازشیرگرفتن، باید به تدریج میزان غذای کمکی را افزایش دهند تا اشتهای کودک به شیر کمتر شود.


-   یک راه پیشنهادی این است که شبها طفل را به زور از خواب بیدار کرده به او شیر خورانده شود تا از شیرخوردن بدش بیاید.


-   راه دیگر این است که برخی روزها مطلقا شیر داده نشود و تنها در شب شیر داده شود و گاهی عکس این کار انجام شود.


-   بهتر است مادر به تدریج به بدگویی از شیر و شیرخوارگی بپردازد تا به لحاظ روانی، کودک از شیرخوردن منصرف شود.


-   بازی کردن با کودک و سرگرمی های مناسب، برای این دوران بسیار ضروری هستند.


-   در صورتی که کودک باز هم تمایل زیادی به شیرخوردن داشته باشد باید پستان را با چیزهای بی ضرر بدمزه آلوده کرد. راههاي مختلفي براي ايجاد بي ميلي كودك نسبت به پستان مادر وجود دارد؛ انواع روشهايي كه منجر به بدرنگي و بدمزّگي پستان مي شوند. پيشنهاد ما «صبر زرد» است كه از قديم الايّام به عنوان يك روش ساده و مؤثّر، مورد استفاده زنان ايراني بوده است و هم خیلی تلخ است و هم منظره بدی روی پستان ها ایجاد می‌کند. مقدار كمي صبر زرد را در مقدار اندكي آب حل كرده روي سينه بماليد. رنگ سياه صبر زرد باعث خواهد شد كه كودك، رغبتي به گرفتن سينه نداشته باشد. كودكان سِمِج تر، معمولاً به محض چشيدن طعم تلخ صبر زرد، از شير خوردن منصرف خواهند شد. البته بسياري از مادران، اقدام به رنگ كردن پستان خود با ماژيك و مانند آن مي كنند كه تا وقتي كودك نخواهد سينه را بمكد؛ مشكل مهمّي را در پي نخواهد داشت امّا اگر كودك با ديدن هيبت ناساز پستان، كوتاه نيايد و اقدام به مكيدن سينه كند؛ موادّ شيميايي و خطرناك اين گونه رنگها، وارد بدن نازنين او خواهد شد. [3]


-   غذاهایی مانند سوپ های رقیق، گوشت های سهل الهضم، شیربرنج، هلیم و هریسه و فرنی ... برای دوران ازشیرگیری مناسبند.


-   بهتر است اغذیه کودک را به اشکال مورد توجه او درآورد تا میل بیشتری به خوردن پیدا کند.


-   اگر ضرورتی به ازشیرگیری در فصول گرم یا سرد وجود دارد، باید غذاهایی متناسب آن فصول به کودک داده شود.


-   در مدت از شير گرفتن كودك، شبها وقتي كه كودك خواب است؛ يكي دو نوبت به او شير بدهيد تا كمي سينه تخليه شود.


-   شیرخوردن و تماس با پستان مادر، علاوه بر تمام مزایا، یک روش مهم انتقال حرارت و عاطفه مادر به فرزند است. با قطع شیردهی یکی از مهم ترین نکات، توجه به جبران این نقیصه با افزایش محبت و توجّه به فرزند است. رفتار بسياري از كودكان در هنگام جدا شدن از شير، مشابه يك فرد داغدار در فراق يار عزيز خود است؛ لذا در اين دوره بيشترين محبّت را به او داشته؛ با روش هاي مختلف وي را سرگرم كنيد تا كم كم اين داغ! را فراموش كند. بيدارخوابي والدين در نيمه هاي شب بر سر بالين كودكي كه بنابر عادت خود براي شيرخوردن از خواب برمي خيزد؛ چيز غريبي نيست؛ لذا والدين بايد به لحاظ روحي، خود را براي اين مشكلات كاملا طبيعي آماده كنند.



نکته


يك اشتباه بسياري از والدين اين است كه با اين استدلال كه بهتر است خود و فرزندانشان، يك بار اين استرس را تحمّل كنند؛ به طور همزمان، اقدام به از شير گرفتن و نيز آموزش كنترل ادرار و مدفوع(به زبان ساده، همان از پوشك گرفتن) به كودك خود مي كنند؛ غافل از اين كه تحمّل اين دو استرس همزمان، براي كودك بسيار سنگين است. در اين حال، يا حدّاقل يكي از اين دو اقدام به شكست مي انجامد يا اگر هم به ظاهر موفّقيتي در كار باشد؛ به تجربه دیده شده است كه چنين كودكاني پس از يك دوره چند ماهه يا چند ساله كنترل ادرار و مدفوع، بدون وجود دليل ظاهري خاصّي، دچار مشكلات متعدّدي در اين زمينه ازجمله بي اختياري دفع، شب ادراري و مانند آن مي شوند. پيشنهاد ما اين است كه حدّاقل يك دوره چند ماهه بين اين دو اقدام، فاصله بيندازيد و بعد از اين كه مطمئن شديد كه كودك، داغ شير نخوردن را فراموش كرده است؛ نسبت به آموزش دفع ادرار و مدفوع به وي اقدام كنيد. البتّه اين مسأله در مورد كودكاني كه توانايي آن را دارند كه قبل از دو سالگي در مورد كنترل ادارار و مدفوع، آموزشهاي لازم را فرا بگيرند؛ مصداق نخواهد داشت. 


نکته

در برخی منابع طب سنتی تاکید شده است که شیردهی بیش از دو سال، باعث کندذهنی کودک می شود:


« و زياده برآن باعث بلادت و كم ذهنى طفل مى‏ شود.»[4]

 

بندآوردن شیر


-   اگر روند قطع شیردهی تدریجی باشد، کاهش تولید شیر هم به صورت تدریجی اتفاق می افتد و این باعث سهولت قطع شیر خواهد شد.


-   با قطع شیردهی و به منظور جلوگیری از احتقان پستان ها، باید شیر را دوشید اما این تخلیه نباید کامل و تمام باشد بلکه فقط در حد سبک شدن نسبی پستان ها. اگر به طور مرتب و کامل شیر را بدوشید؛ شیر همچنان تولید خواهد شد.


-   مصرف نمک را کاهش دهید. غذاهای پر نمک باعث احتباس مایعات می شوند و در شرایط قطع شیردهی چنین چیزی بیشتر از هر جای بدن خودش را در پستان ها نشان خواهد داد.

 

-   جهت كاهش ورم و كم شدن درد، كمپرس سرد روي ‏پستان‌ها قرار دهيد.‏


-   از یک سینه بند خوب و محکم استفاده کنید، اما زیادی تنگ و سفت نباشد.


-   مصرف جوشانده کلپوره(مریم گلی) یا سداب به کاهش شیر کمک خوبی می‌کند. یک راه ساده آن است كه مادر، روزي 1 تا 2 بار و هر بار يك قاشق غذاخوري «سُداب» را با يك ليوان آب، 15 دقيقه روي حرارت كم جوشانده صاف كرده شيرين نموده ميل كنید.


-   برگ های یک کلم پیچ سبز را بشویید، خشک کنید و در یخچال قرار دهید. وقتی سرد شدند دور هر پستان یک برگ بپیچید به گونه ای که راحت باشید و آرامتان کند. اگر موثر واقع می‌شوند می توانید تمام روز از آن‌ها استفاده کنید.

 

- در مدتي كه كودك را از شير مي گيريد بايد از مصرف غذاها يا داروهايي كه باعث افزايش شير مي شوند، پرهيز كنيد(رازيانه، شويد، آويشن، سياهدانه، زيره سبز، زعفران و ...). اگر براي مادر قابل تحمّل باشد؛ مي تواند در اين دوره، مصرف غذاهاي سردي را در رژيم غذايي خود، اندكي افزايش دهد.


 



[1] - سوره احقاف، آيه 15.

[2] - سوره بقره، آیه 233.

[3] - اطبا و روان شناسان امروزی با زخمی یا کریه جلوه دادن پستان ها چندان موافق نیستند و اعتقاد دارند با این کار کودک ناراحت می‌شود و ممکن است از وضعیت پیش‌آمده بترسد و وحشت کند چراکه بچه‌ها در دورانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، وابستگی‌های عاطفی شدیدی پیدا می‌کنند و این رفتار به آن‌ها صدمه عاطفی می‌زند.

[4] - عقيلى علوى شيرازى، سيد محمد حسين بن محمد هادى، خلاصة الحكمة (عقيلى)، 3جلد، اسماعيليان - قم، چاپ: اول، 1385 ه.ش. ج 2، ص 171.



نظرات
   سلام. فرزندم اول بهمن دو سال قمریش به پایان میرسه، میشه الان اقدام کنم به از شیر گرفتن یا وقت ذکر شده این کار انجام بدم. خیلی ضعیف هست و هنوز دندان کرسی در نیاورده، کلا شیش تا دندون داره . خودم هم شدیدا درد گردن دارم و اصلا برام مقدور نیست تا فصل بهار شیر دهی رو ادامه بدم. خدا خیرتون بده.
ارسال کننده نظر : زهرا      تاریخ ارسال نظر : ۲۳ آذر ۱۳۹۷
  

سلام. تصمیم با شماست. می توانید کودک را از شیر بگیرید به شرط تقویت او با غذاهای مناسب.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۳ آذر ۱۳۹۷



  سلام خسته نباشید پسر من اول بهمن دو سالش تموم میشه توی مقاله گفتین که بیشتر از دو سال شیر دادن باعث کند ذهنی میشه از طرفی هم پسرم تو اوج سرما دو سالش میشه به نظر شما بهترین زمان برای از شیر گرفتنش کی هست؟ بهتره تا بهار صبر کنم یا همون زمستون اقدام کنم؟ با تشکر
ارسال کننده نظر : فاطمه      تاریخ ارسال نظر : ۲۱ آبان ۱۳۹۷
  

سلام. تا بهار صبر کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۵ آبان ۱۳۹۷



  باسلام لطفا بفرمایید دو سال قمری که در قرآن آمده است دقیقا چه مدت میباشد؟ من پسر یکسالو یازده ماهه ای دارم ایا وقت شیر گرفتن او فرارسیده است؟
ارسال کننده نظر : مینا      تاریخ ارسال نظر : ۱۹ تير ۱۳۹۷
  

سلام. بهتر است صبر کنید تا گرمای تابستان کمتر شود.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۹ تير ۱۳۹۷



  با سلام پسر من 20 ماهشه میخوام از شیر بگیرمش ولی نمیتونم توی روز ده دقیقه یک بار شیر میخوره لطفا راهنمایی کنید
ارسال کننده نظر : الهام      تاریخ ارسال نظر : ۷ خرداد ۱۳۹۷
  

سلام. نکات لازم در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۸ خرداد ۱۳۹۷



  سلام وقت به خیر .عید مبعث پسرم که دوسال ویک ماهه بود رو رو از شیر گرفتم وفقط شبها میخورد در طی این مدت تقریبا یه هفته ای خوب پیش رفت ونیازی به کمک همسرم نداشتم وروزها از صبر زرداستفاده میکردم از تقریبا بعد از یه هفته ده روز مجدد مثله سابق شیر میخوره وقتی شیر میخوره من عصبی میشم نمیدونم چیکار کنم خواهش میکنم کمکم کنید حتی صبر زرد هم دیگر فایده ای به حالم ندارد
ارسال کننده نظر : م مرادی      تاریخ ارسال نظر : ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۷
  

سلام. کمکی لازم نیست. فقط کمی صبر و حوصله لازم است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷



  سلام.من دو دختر دوقلو دارم ۲۲ماهه که خیلی وابسته به شیرهستن.همسرم هم اصلا نمیتونن کمکم کنن چی کار کنم.
ارسال کننده نظر : مامان دوقلوها      تاریخ ارسال نظر : ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۷
  

سلام. اندکی صبر و تدبیر ...


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۷



  با سلام. دخترم یک ماه دیگه 2ساله می شه و از اونجایی که وزنش پایین بود دکتر گفت باید از شیر بگیرمش که بیشتر غذا بخوره من الان یک هفته اس که دخترم رو از شیر گرفتم. هرچه سعی کردم نتونستم تدریجی از شیر بگیرمش و متاسفانه یکدفعه اینکار رو انجام دادم. تو این یک هفته اصلا هیچ اعتراض یا ناراحتی نداشت وحتی با اینکه عادت داشت شبا مرتب شیر بخوره اصلا نصفه شب یکبار هم بیدار نشد و خودمم سعی کردم بیشتر بهش توجه کنم و مرتب باهاش بازی کردم و پارک بردمش اما یهو دیشب بعد از یک هفته شیر نخوردن نصفه شب بیدار شد و کلی گریه و زاری کرد خیلی دلم سوخت... نمیدونستم چیکار کنم...اگه یه وقتایی دوباره اینجوری کرد میتونم بهش شیر بدم؟ چون یک هفته شیر ندادم برای شیر مشکلی پیش نمیاد؟؟؟
ارسال کننده نظر : بهناز      تاریخ ارسال نظر : ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۷
  

سلام. اندکی صبر ...


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۷



  سلام و خسته نباشید خدمت استاد گرامی مدتی بود در مورد از شیر گرفتن دخترم به مشکل خورده بودم غریزه مادری از طرفی و نصیحت های مادربزرگم از طرفی دیگر مرا به چالش کشیده بود هدفم تنها از شیر گرفتن نبود چرا که تنها امیدم به زندگی را در این راه شریک میدیدم در نتیجه از دریچه ی یک کودک به این مساله پرداختم تنها و تنها صداقت در عمل با عشقه زندگیم و گفتن احساساتم میتونست به کمک من بیاد و جایگزینش محبت و عشقه اندکی که دارم حتی از جایگزین کردن با پستونک هم خودداری کردم امیدوارم خداوند شما.من.وهمه ی عزیزانی که در پرورش این جامعه سهیم هستیم را به درستی یاری کند با تشکر ویدا (:
ارسال کننده نظر : ویدا      تاریخ ارسال نظر : ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۷


  سلام دخترم یه سال و نه ماهشه کم کم میخوام ازشیرش بردارم .روزی چندبار باید بهش بدم یا چطوری سرگرمش کنم
ارسال کننده نظر : س      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ فروردين ۱۳۹۷
  

سلام. توضیحات لازم در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ ارديبهشت ۱۳۹۷



  سلام من دوبارداری با فاصله ی کم داشتم اولی ها دوقلو وبعدی یک دختر و بدنم خیلی ضعیف شده دخترم الان یک و سال و نیمه هست و مدام به من چسبیده و شیر میخوره اشکال نداره اقدام به گرفتن شیر کنم؟اگر زودتر ازشیر بگیرم آیا مشکلی براش ایجاد نمیشه؟
ارسال کننده نظر : مامان امیرومحمدوعسل      تاریخ ارسال نظر : ۲۷ فروردين ۱۳۹۷
  

سلام. اگر توان ادامه ندارید اشکالی ندارد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ ارديبهشت ۱۳۹۷



 
12345678910...
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:

تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:

❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

❷ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید.از پاسخگویی به سؤال هایی که در متن مقاله جواب داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

آخرین مقالات

جلوه های درمانی قرآن کریم (مقاله انتخابی)
من به شبکه متصل ام، پس هستم(مقاله انتخابی)
رژیم هفت خورش؛ لذّت کاهش وزن و سلامتی
لابى صنعت مواد غذایى چاق کننده(مقاله انتخابی)
پشت پرده اپل (مقاله انتخابی)
چگونه سكس، بمب‌ها و برگرها جهان ما را شكل داده‌اند؟(مقاله انتخابی)
واکسن؛ ایمنی‌زا یا ایمنی‌زدا؟
مقاومت آنتی بیوتیکی: باکتریهای مرگبار بر می گردند (مقاله انتخابی)
مسلمانان و معضل تفریحات مدرن(مقاله انتخابی)
بورس‌های تحصیلی؛ ابزاری برای نفوذ و جذب نخبگان (مقاله انتخابی)
دستورات حفظ سلامتی و تغذیه برای بیماران مبتلا به سرطان
​تکنولوژی تراریخته؛ راهی برای افزایش محصول یا بیماری؟ (مقاله انتخابی)
اعتياد به زيبايي؟!(مقاله انتخابی)
آداب زناشویی و خصوصیات مثبت و منفی کودک (مقاله انتخابی)
خطاهاى پزشکى مدرن(مقاله انتخابی)
کودکان ثروتمندان از طعم غذاهای سالم‌ بیشتر لذت می‌برند (مقاله انتخابی)
اصول‌ تغذيه‌ در سيره پيامبر اعظم‌ (صلوات الله علیه و آله) (مقاله انتخابی)
پدیدارشناسی اینستاگرام (مقاله انتخابی)
آیا پس از «پروژه تنظیم خانواده» نوبت به «پروژه سلامت معنوی» رسیده؟! (مقاله انتخابی)
افسانه پیشرفت(مقاله انتخابی)
کامپیوتر و سرعت(مقاله انتخابی)
جُلّاب؛ درمانگر خوش طعم و خوش رنگ
آیا بیماری می‌تواند مثبت و سازنده باشد؟ (مقاله انتخابی)
قبل از انتشار عکس فرزندتان در فیسبوک، به آینده‌اش فکر کنید (مقاله انتخابی)
زندگی بطری شده؛ واقعیت‌های پنهان شده ​آب‌های معدنی (مقاله انتخابی )
روزنی به پزشکی پیشگیری در طبّ کهن(مقاله انتخابی)