ممنون
نصرت کشاورز

ممنونم از شما بابت همه موارد پاسخ داده شده


نصرت کشاورز

کاش اقای نخودکی اثفهانی رنده بود و بیماری من را درمان می کرد
مهدی

سلام آقای دکتر صبحتون بخیر بنده توی مطب چند با خدمتتون رسیدم این هفته هم چندین باز با کطبتون تماس گرفتم برای گرفتن وقت که خانم منشی فرمودن چهرشنبه زنگ بزنم الانم که چهارشنبه ست و زنگ زدم بعد از کلی پشت خط موندن ساعت نه و بیست دقیقه پیام ظبط شده اومد که وقت دهی تکمیل شده ! آقای دکتر خودتون قضاوت بفرمایین الان برای وقت گرفتن من چه کنم؟
رقیه عباسپور

بسم الله بنظرم امثلل اینگونه نسخ پزشکی حتما باید قبلا تست شده باشد ونتیجه آزمایش ها با تایید مجمع نظام پزشکی اعلام گردد ، که اگر آنها راه درمان باشند ، انصاف نیست مردم مطلع نشوند واگر نیست نباید طرح گردند
سیدمسعود

با عرض سلام من تخمدان پلی کیستیک دارم و یک سال است برای بارداری اقدام کردم و نتیجه نگرفتم . روش انجام بادکش رو بلدم فقط میخواستم ببینم چند روز و آیا پشت سر هم باید باشه؟لطفا تعداد روز و نحوه ی روزها رو دقیق بفرمایید
صفری

سلام علیکم با سپاس فراوان از توضیح بی کم و کاست جنابعالی که تمامی زوایای این مرض مرموز را روشن فرموده بودید. آقای دکتر بنده هم دچار چربی خون و چربی خون هستم و مشکل بزرگتری هم در گوارش دارم بطوری که عمل گوارش بدرستی انجام نمیشه و دفع صورت نمیگیره که خود این مسئله خیلی اذیتم میکنه همش سنگینم حال بدی دارم پوستم میخواره سوزش داره و ..... بدترین حالو دارم اقای دکتر سوالم اینه که بحث گوارش ربطی به چربی خون دارد؟
balaban

باسلام .ممنون از جوابی که دادین. میخواستم بدونم ایا در طول دوره پیاز درمانی میشه برا بارداری اقدام کرد یا نه؟
مولایی

سلام خدا خیرتون بده که این مقاله گذاشتید. دختر من 3 ماهشه،طب خیلی گرمی داره، ما هنوز نمیتونیم از پنپرس استفاده کنیم تا یه مدتی از پارچه ی پنبه ای استفاده میکردم ولی راستش خیلی سخت بود. میخواستم شما کرمی یا یه پنپرسی معرفی کنید که بدنم دخترم له نشه. یاعلی
فاطمه

مطالبتون عاليه ممنون از مطالبتون
نرگس سادات كامياب شريفي
زندگی استعماری؛ طبّ استعماری
روان‌شناسي غربي و پشت پرده معنويت (مقاله انتخابی)
تعداد: 1 میانگین: 5
[تعداد بازدید : 597]

[نسخه چاپی]

 

 

 

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم 

و صلّي الله علي محمّد و آله الطّاهرين  و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين 

 

 

 

 

 

روان‌شناسي غربي و پشت پرده معنويت1

(مقاله انتخابی)

 

 

 

 

 

 

جريمي كارِت و ريچارد كينگ2
 

مترجم: احمد شاكرنژاد3

 

 

 

چكيده
 

 

 

نويسندگان اين مقاله، به پشت‌پرده‌هاي گسترش معنويت نگاهي دقيق مي‌اندازند و نشان مي‌دهند چگونه روان‌شناسي مدرن به عنوان مزدور نظام سرمايه‌داري و ايدئولوژي نوليبرال در جهت خنثي‌سازي وجوه انقلابي و اجتماعي دين عمل مي‌كند. روان‌شناسي از همان ابتدا با توجه زياد به خود فردي، مهم‌ترين نقش را در خصوصي‌سازي دين و تبديل آن به يك امر به كلي فردي ايفا كرد و سبب شد نخبگان حاكم و نظام سرمايه‌داري ديگر از ناحيه دين تهديدي احساس نكنند و البته نيازهاي ديني مردم نيز به شكل سطحي و با مسكني به نام «معنويت»، خاموش نگاه داشته شود. نويسندگان در پايان مقاله و در بيان علت اين امر كه چرا دين امريكايي هميشه قابل ستايش است، اما دين به شيوه موجود در ايران هميشه تهديد به حساب مي‌آيد،بيان مي‌كنند كه دين در امريكا به كلي روان‌شناسي شده و وجوه انقلابي و اجتماعي آن ازاله گشته است. از اين رو، تهديدي براي نظام سرمايه‌داري به حساب نمي‌آيد. در مقابل، دين در ايران بر اساس ساختارهاي اصيل اسلامي است و همچنان وجوه فعال خود را در عرصه سياست و اجتماع حفظ كرده است. از اين رو، با آن مبارزه مي‌شود.

 

 

 

به يقين، كتاب جاده كم‌گذر اثر ام اسكات پِك،4 كتاب پرفروشي در بازار رو به رشد روان‌شناسي و معنويت به شمار مي‌آيد. ميليون‌ها نفر از اين كتاب الهام گرفته‌اند؛ كتابي كه نوعي معنا را در اين جهان اجتماعي پيچيده ارائه كرده است. بنا بر عقيده ويد كلارك روف،5 دين‌پژوه امريكايي، دليلي كه مردم اين كتاب را بسيار مهم و از درون، متحول كننده مي‌دانند، در عبارت آغازين كتاب نهفته است. در عبارت آغازين اين كتاب آمده است: «زندگي سخت است» (تعبير خود پِك از اولين حقيقت شريف آيين بودا). در حالي كه نسل انفجار جمعيت6 در امريكا با مشكلات فرهنگ ثروتمدار و افراط‌ گرا دست و پنجه نرم مي‌كرد، با وجود تمام مزاياي جامعه بازاري، دريافت كه شرايط زندگي‌اش «دشوار» است. اين دريافت القاكننده ترس از گرفتاري در جنگ و قحطي بود كه بر سراسر زندگي آنها سايه انداخته بود.

 

 

 

ام. اسكات پِك، اميدي را براي نسلِ تشنه معنا در ميان جويندگان غربي آن پديد آورد و زمينه‌اي را براي فرزندان اين نسل فراهم كرد تا معناي مشابهي را در دنياي غوطه‌ور در رسانه‌ جست‌وجو كنند. اثر ام. اسكات پِك به عمد يا به سهو، خود را از مشكلات سياسي گسترده‌تر «زندگي سخت» جدا نگاه داشت و به مسائل جزئي‌تر رشد و رفاه شخصي پرداخت. خط‌مشي او، بهره‌برداري از گنجينه‌هاي سنن قديمي و ارائه طرح‌واره‌اي از سير و سلوك روان‌شناسانه و دروني بود. با اين حال، هرچند كام بسياري از مردم با اين نوع از خودآگاهي شيرين مي‌شد، اما تلخ است وقتي درمي‌يابيم كه احياي روان‌درماني سنن قديمي در قرن بيستم ـ البته شايد به سهو ـ زبان خصوصي‌سازي را بر مردم تحميل مي‌كرده است. ام. اسكات پِك‌ به دليل تمام موفقيت‌هايش،‌ بخشي از دنياي «روان‌شناسي شده»7 امريكاي شمالي شد كه جنبه‌هاي اجتماعي و سياسي زندگي را ناديده مي‌گرفت يا دست كم اهميت چنداني براي آن قائل نبود. به عقيده كريستوفر لش،8 اين ميل به فردگرايي، تحول مهمي در فرهنگ شمال امريكا در دهه 1970 بود:
 

 

 

پس از آشفتگي سياسي دهه 60، مردم امريكا به سمت تمايلات به كلي شخصي عقب نشستند. مردم در حالي‌ كه هرگز اميدي به بهبود وضعيت زندگي نداشتند، به اين باور رسيده‌اند كه آنچه از آن برخوردارند، خود ـ بهسازي رواني است؛ يعني آگاهي از احساسات، تغذيه سالم، رفتن به كلاس‌هاي باله يا رقص‌هاي عربي، غوطه‌ور شدن در حكمت شرق، ورزش، يادگيري فن بازگوكردن درون و غلبه بر ترس لذت بردن. اين فعاليت‌هاي بي‌ضرر كه در حد يك برنامه ارتقا مي‌يابند و در پوشش علم فصاحت و بلاغت و ذكاوت قرار مي‌گيرند، نشانه عقب‌نشيني از سياست و انكار گذشته‌اي نه چندان دور هستند.9
 

 

 

 

پِك در كنار توجه دادن به رابطه ميان عالم صغير و عالم كبير حيات، بينش‌هاي ديني باستان را بازسازي كرد و آنها را بر حسب خويشتن روان‌شناختي مدرن قالب‌بندي كرد.

 

براي مثال، پك معتقد بود كه سلامت رواني و رشد معنوي، ما را ملزم كرد تا «دين شخصي خود را داشته باشيم»؛ ديني كه «در اصل از طريق حس پرسش و ترديد ما، در كوران تجربه شخصي از واقعيت، به دست مي‌آيد.»10 او استدلال كرد كه هركس ديني دارد، خواه متعلق به جامعه ‌مؤمنان باشند، خواه نباشند. به اين ترتيب، دين، جهان‌بيني شخصي است كه در بيشتر موارد، در مقابل سنت‌هاي متعصبانه والدين قرار مي‌گيرد. اين نگرش، گرايش خاصي را در فرهنگ انگليسي ـ امريكايي در اواخر قرن بيستم به وجود ‌آورد كه نقش تعيين كننده‌اي در تمايز مفهوم «معنويت» از «دين» داشته است؛ يعني اين مفهوم را القا كرد كه فرد مي‌تواند دين شخصي خود را داشته باشد (يا در اصلاحي خاص‌تر، فرد مي‌تواند معنويت دروني خودش را دارا باشد). جامعه‌شناسي به نام رابرت بلا11 اين پديده فرهنگي را به اقتباس از نام پرستاري اهل كاليفرنيا، «شيلاييسم»12 ناميد. اين پرستار بود كه عقيده ياد شده را اولين بار براي رابرت بلا بيان كرد.
 

 

 

 

پيام پِك نوعي خودباوري است، اما منابع او، از قضا، بينش‌هاي متعصبانه‌اي هستند كه از سنت‌ها و مذاهب مادرها و پدرها به ارث رسيده‌اند. آنچه متفاوت است، قرار گرفتن اين عقايد در ساختاري روان‌شناختي است، نه در بينش‌هايي از همان جنس. بر همين اساس، تحليل اگزيستانسياليستي بودا از زندگي با عنوان دوكا13 (رنج) در چارچوب روان‌شناختي بسيار محدودتري ارائه مي‌شود؛ يعني اين چارچوب كه: «زندگي شخصي/ خصوصي من سخت است». به همين صورت به جاي آنكه شاهد تعيين محل شدن چنين تفكراتي در دغدغه‌هاي عميق‌تر هر سنت خاص باشيم، شكل جديدي از آيين مسيحيت، بودا و تائو بر حسب خويشتن فردي را شاهد خواهيم بود. در اينجا آنچه هرگز مطرح نمي‌شود، اين احتمال است كه خود «زندگي سخت» حاصل درك روان‌شناختي مدرن از خويشتن در جوامع مصرف‌زده غربي است. البته براي مثال، پِك به صراحت بيان مي‌كند كه بينش‌هاي روان‌شناختي او مشابه بينش‌هايي بنيان‌گذاران بزرگ ديني است:
 

 

 

 

در هر حال، اين مفاهيم را پيش از اين، بودا، مسيح، لائوتزه و بسياري ديگر مطرح كرده‌اند. اصالت كتاب حاضر ناشي از اين حقيقت است كه از طريق مفاهيمِ فردي خاصِ زندگي در قرن بيستم، خودم به معناي مشابه دست يافتم كه آن افراد نيز دست پيدا كرده بودند. چنان كه به درك بيشتري نسبت به آنچه اين يادداشت‌هاي امروزي بايد ارائه كنند، نياز داريد، به هر قيمتي پيش برويد يا به متون باستان رجوع كنيد.
 

 

 

 

در اين گفتار قصد نداريم در ارزشي كه كتاب پِك و ديگر آثار كلاسيك، مانند سوپ جوجه براي روح14 براي بسياري از مردم داشته‌اند، ترديد كنيم. بي‌ترديد، اين آثار، مفاهيمي الهام‌بخش را براي جهان سرخورده به ارمغان آورده‌اند، اما از ديدگاه ما اين آثار به جاي پرداختن به مشكلات اجتماعي اصلي (نهفته) كه در وهله اول نياز به چنين آثاري را به وجود مي‌آورند، تسكيني بر دردهاي جامعه مصرف‌كننده هستند. بسياري از آثار مربوط به حوزه‌هاي رايج روان‌شناسي و معنويت نمي‌توانند به فرآيندهاي گسترده‌تري توجه كنند كه بر چنين نوشته‌هايي اثر مي‌گذارند و هرگز به شناسايي مفاهيم سياسي موجود در اين تحقيقات نمي‌پردازند. بايد دانست اين تحقيقات شخصي، فرد را بر اجتماع و سياست ارجح مي‌داند. كتاب پِك، بخشي از موج ادبيات معاصر است كه پاسخ‌هاي خودخوانده به چالش‌هاي زندگي ناشي از نظام سرمايه‌داري مدرن را تحسين مي‌كند. در حقيقت، روان‌شناسي به عنوان رشته مدرني در باب نفس، ابزار سياسي جامعه امروزي است تا تعداد مصرف‌كنندگان را گسترش دهد و از آنها حمايت كند. نبايد اين‌گونه فرض كرد كه روان‌شناسي، بخشي از تبليغات مستقيم دولت است (اگرچه دولت‌هاي غربي از چنين امري براي اهداف نظامي، آموزشي و صنعتي حمايت مي‌كنند)، بلكه روان‌شناسي، سازوكاري از ايدئولوژي گسترده‌تر خصوصي‌سازي و فردي كردن است. فرآيند روان‌شناختي‌سازي را افراد معدودي به وجود نمي‌آورند تا سپس اجرا كنند، بلكه از طريق مجموعه‌اي از خواسته‌هاي نهادينه و نيروهاي تاريخي پديد مي‌آيد. در جامعه غربي پس از جنگ جهاني، كنترل اجتماعي از طريق تقويت قانوني، سياسي و آموزشي خويشتن خصوصي (مصرف‌گرا) تحقق مي‌يابد. پس به اين ترتيب، كنترل گروهي (جمعي) و جمع‌گرايي تنها از ويژگي‌هاي جوامع فاشيست و كمونيست به حساب نمي‌آيند، بلكه اين ويژگي‌ها دوباره پيكربندي و در وراي اصول كاپيتاليستي (سرمايه‌داري)، آزادي فردي و انتخاب آزاد پنهان مي‌شوند. اين حكومت‌هاي سياسي در اصل متفاوت به يك روش يا به يك اندازه، ستمگر نيستند، اما همگي آنها از نظر اجتماعي و با دلايل ايدئولوژيكي (مكتبي)، فرد را زير نظر دارند. فردگرايي روان‌شناختي، شكل جديدي از كنترل جمعي درون جامعه سرمايه‌داري است كه شكلي از فرديت (ذهنيت) را ايجاد مي‌كند؛ فرديتي كه بر اساس آرمان‌هاي آزادي‌خواهانه مصرف‌گرايي بنا شده است. اين فردگرايي، بخشي از زيربناي فلسفه و منطقي را تشكيل مي‌دهند كه نظام‌هاي اقتصادي و سياسي از طريق آنها عمل مي‌كنند. اين شكل از كنترل جمعي، نظريه توطئه كنترل دولتي نيست، بلكه شبكه‌اي از فرآيندهاي مشخص شده به وسيله حاكميت مكتبي و واحد (مشترك) است.15 از اين نظر، پيام «آزادي دموكراتيك» و «فردگرايي» مي‌تواند سازوكارهاي ستمگرانه و شيادانه قدرت يك‌پارچه جهاني را پنهان كند.
 

 

 

 

برخي از اين الگوهاي روان‌شناختي و نهادهاي تقويت‌كننده آنها، زيان‌بار و خطرناك هستند؛ زيرا آنها الگوهايي از انسان بودن را تقويت مي‌كنند كه غوطه‌ور در ايده‌هاي مربوط به خويشتن منزوي است؛ ايده‌هايي كه در برابر آگاهي از همبستگي متقابل اجتماعي قد علم كرده‌اند. مكتب روان‌شناسي مدرن از طريق فرآيند فردي‌سازي،16 از جامعه سرمايه‌داري مصرف‌كنندگان حمايت مي‌كند. البته مشكل فردگرايي يا خصوصي‌سازي در روشي است كه از طريق آن، فرد به عنوان واحدي منحصر در خود در نظر گرفته مي‌شود؛ نوعي خويشتن دربسته و منزوي در مقابل خويشتن جوياي ارتباط و وابسته. مسئله دشوار و چالش برانگيز به ويژه براي جهان پاره پاره جوامع مدرن در غرب، تشخيص دادن مناسبات مشترك بين دانش روان‌شناختي و دنياي مادي است. در اين راستا بايد روشن شود كه آيا پرسش‌هايي درباره ذخاير نفتي دولت، حقوق سرزمين، قطع درختان جنگلي و فقر براي بهزيستي فردي و يافتن حس رضايت باطن به اندازه بحث بر سر خويش مترقي بر اساس معيارهاي روان‌شناختي كه در مجلات پر زرق و برق و فرهنگ كافي شاپي رواج دارد، مهم به شمار مي‌آيند يا خير؟ روان‌شناسي با زدن نقاب علم بر چهره، نقش مهم سياسي خود را به عنوان مكتب مقتدر فرد‌گرايي مخفي نگاه مي‌دارد. حقيقت ناگوار اين است كه عده كمي به ويژه آن دسته كه از اين شرايط سود مي‌برند، تمايل دارند تا ساختارهاي درهم تنيده روان‌شناسي و نظام سرمايه‌داري را درك كنند. حتي عده معدودي خواهان درك آن هستند كه چه طور فردگرايي روان‌شناختي در نظام سرمايه‌داري، با ارائه درمان‌هاي كوتاه‌مدت براي نگراني‌هاي اجتماعي معاصر، سبب ايجاد اعتياد به معنويت‌گرايي‌هاي شخصي مي‌شود. پس روان‌شناسي، از ايدئولوژي فردگرايي حمايت مي‌كند؛ زيرا امري ضروري براي عملكرد نظام سرمايه‌داري و مصرف‌گرايي به شمار مي‌آيد و معنويت نيز محصول چنين دنيايي است؛ نه حوزه مجزايي درون اين دنيا.
 

 

 

 

معنويت خصوصي شده در قالب روان‌شناسي، راه چاره‌اي براي احساس انزوا و جدايي ما از اجتماع نيست، بلكه در حقيقت، بخشي از اين مشكل است. معنويت خصوصي، مخالف درك معنويت به عنوان امري مرتبط با عدالت اجتماعي است. مي‌توان به صراحت گفت اين نوع معنويت خطرناك است؛ چون در پس پرده آن، مفاهيمي اعتقادي از ايدئولوژي فردگرايي پنهان است. البته روان‌شناسان به درستي، مشكلات مربوط به ارزش‌هاي «از معنا تهي» را در فرهنگ مصرف‌زده17 مشاهده مي‌كنند، اما ناخودآگاهانه، محصول مصرفي ديگري را به عنوان پاسخي به آن فضا ارائه مي‌دهند.

 

 



 

منبع :

نشریه / سياحت غرب 107



نظرات
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:

تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجتناب فرمایید.

سایر نکات

1- از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

2- ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات موردنظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید. از پاسخگویی به سؤال هایی که در متن مقاله جواب داده شده اند معذوریم.

3- از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد؛ خودداری فرمایید.

4-  پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

5- نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

6- هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

7- حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

8- پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

با سپاس و امتنان

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

سایر مقالات این موضوع

جذابیت و زیبایی به قیمت انواع سرطان (مقاله انتخابی)[34بازدید]
میکروتراشه‌های ضد بارداری؛ جدیدترین روش کنترل جمعیت (مقاله انتخابی)[99بازدید]
به نام نوزادان به کام ابرشرکت‌ها (مقاله انتخابی)[150بازدید]
مبارزه با حجاب، انحراف است (مقاله انتخابی)[342بازدید]
ياد بگيريم دوباره محبت بورزيم: «خانواده‌هاي از هم گسسته»، شهروندي و حمايت دولت از زوجيت (مقاله انتخابی)[443بازدید]
هشت غذايي كه كارشناسان هرگز نمي‌خورند (مقاله انتخابی)[777بازدید]
روان‌شناسي غربي و پشت پرده معنويت (مقاله انتخابی)[598بازدید]
واکسن؛ ابزار کنترلِ جمعیت در دستان بیل گیتس(مقاله انتخابی)[1120بازدید]
استعمار نوین در سایه آموزش زبان انگلیسی (مقاله انتخابی)[1130بازدید]
بازی با احتمالات؛ بازی با سلامت مردم-محصولات تراریخته؛ نابودگر نسل‌های آینده (مقاله انتخابی)[855بازدید]
جهان فشن؛ صنعتی استثماری برای استحمار دیگران ( مقاله انتخابی)[902بازدید]
بورس‌های تحصیلی؛ ابزاری برای نفوذ و جذب نخبگان (مقاله انتخابی)[787بازدید]
سیاست فرزند آوری: الگوی نژادپرستی اسرائیل (مقاله انتخابی)[858بازدید]
مکمل‌های ورزشی؛ رویای پوچ (مقاله انتخابی)[762بازدید]
به بهانه‌ِی سلامتی؛ به بهای مرگ (مقاله انتخابی)[928بازدید]
خطری که در آب لوله‌کشی پنهان شده است (مقاله انتخابی)[971بازدید]
انتهای راه محصولات تراریخته، ناباروری است؟(مقاله انتخابی)[673بازدید]
الفبای نفوذ! (مقاله انتخابی)[781بازدید]
بررسی و تحلیل سند 2030 یونسکو (مقاله انتخابی)[761بازدید]
اسناد اقدامات ضدبشری بورلاگ و ردپای مامور راکفلر در کشاورزی ایران(مقاله انتخابی)[670بازدید]

نمایش تمامی عناوین این موضوع

آخرین مقالات

جوامع صنعتى و گسستگى نسل آدمى(مقاله انتخابی)
شش افسانه کشاورزى صنعتى(مقاله انتخابی)
زندگی بطری شده؛ واقعیت‌های پنهان شده ​آب‌های معدنی (مقاله انتخابی )
واکاوی دیدگاه شریعت درباره فرزندآوری و مدیریت جمعیت(مقاله انتخابی)
آب گوشت‏، هنوز هم غذای لذیذی است! (معرّفی 15 نوع آبگوشت سنّتی)
توسل به بیوتکنولوژى براى کدامین مقصد؟(مقاله انتخابی)
کامپیوتر و سرعت(مقاله انتخابی)
واکسیناسیون از نگاهى دیگر(مقاله انتخابی)
بورس‌های تحصیلی؛ ابزاری برای نفوذ و جذب نخبگان (مقاله انتخابی)
ختنه، راهى براى مقابله با ایدز(مقاله انتخابی)
خطری شیک در آشپزخانه‌ها(مقاله انتخابی)
واکسن؛ ایمنی‌زا یا ایمنی‌زدا؟
انتهای راه محصولات تراریخته، ناباروری است؟(مقاله انتخابی)
جُلّاب؛ درمانگر خوش طعم و خوش رنگ
جذابیت و زیبایی به قیمت انواع سرطان (مقاله انتخابی)
چهره‌ها و اندام‌هاي غير واقعي: آيا بايد حقيقت عكس‌هاي دست‌كاري شده دنياي مد را افشا كرد؟(مقاله انتخابی)
ارزش های پست مدرن، نارضایتی از پزشکی؛ گرایش به طب مکمل
الفبای نفوذ! (مقاله انتخابی)
بررسی و تحلیل سند 2030 یونسکو (مقاله انتخابی)
خطری که در آب لوله‌کشی پنهان شده است (مقاله انتخابی)
رحم هاى مصنوعى و پایان باردارى(مقاله انتخابی)
جنایتی هولناک در پرونده غرب؛ پشت پرده آلوده کردن مردم ایران به ایدز توسط فرانسه + تصاویر و فیلم(مقاله انتخابی)
استفاده نابجا از آنتى بیوتیک؛ مقصر کیست؟(مقاله انتخابی)
مسلمانان و معضل تفریحات مدرن(مقاله انتخابی)
مواد شیمیایى و سلامت کودکان(مقاله انتخابی)
عوارض ناشناخته محصولات دستکارى شده ژنتیکى(مقاله انتخابی)