سلام آقای دکتربعدازدوددان عنبر نسابرای واژن ،بعد خودمون رو باید بشوریم ؟باتشکر
هانیه

اقای دکتر تصمیم داریم تا سه سالگی با توجه بتحقیقاتیکه کردیم به پسرمون واکسن نزنیم خودمون نا باروری داشتیم متاسفانه بیضه ها و الت پسرم کوچک هست همسرم نگرانه البته پسرم تپله میخ استم درمان کوچیکی الت و بیضه هارو بفرمایید ناگفته نمونه طبعش بنظرم سرده و تا جاییکه بلدیم خوراگ گرمی بهش میدیم دیگه چه کار کنیم؟
مریم

سلام جناب دکتر. خواهشا ی مقاله درباره ریزش مو بذارین. بنظرم الان حدود ۴-۵ ساله که داریم التماس میکنیم که مقاله بذارین ولی نذاشتین.
عبد خدا

با سلام من در خانه وسایل انجام حجامت را دارم و تا حدی با نحوه انجام حجامت آگاه هستم و گاهاً این کار را انجام میدم برای برادم که انجام دادم میگفت جواب میدهد و از این بتبت راضی است . سوالم این است که آیا قواعد و اصول خاصی است که من باید قبل از انجام حجامت برای دیگران با آنها آشنا شوم و فراگیرم یا نه! خیلی ساده مثل الان که دارم انجام میدهم هم صحیح است؟
آسوده خاطر

سلام پدر من ی 10سالیه ریزش مو سکه ایی داره و چن سالی به بیمارستان مراجعه کرد ولی نتیجه ایی نداشت این ریزش حتی به ریش و ابرو و مژه ام سرایت کرده ایاراه درمانی داره؟
عسگری

سلام آقای دکتر،ببخشید دوست من یکدفعه نابینا شد و بعد از ام آر آی مشخص شد که ام اس دارد.باید چکار کند؟؟؟؟ دوستم سفید پوست و تپل هست
دوست

سلام چند سوال داشتم من برای جوش های صورتم تجویز شده برم زالو درمانی اولین نگرانیم اینه که امکان داره زالویی که قبلا استفاده شده روی صورتم بندازن یا خیر وبعدی اینکه جای زالو گزش زالو ها معمولا تا چه مدت باقی می مونه و اندازه زخم چقدره؟
K_f

باسلام واحترام حجامت قد هر چند وقت است وچه محل هایی انجام گیرد. لطفا نسبتا کامل توضیح بدهید. سپاس از الطاف شما.
یونس

سلام.خدمت جنابتان عرض کنم ک همیشه خسته وسست وبی حال هستم خوابمم خیلی زیاده.هیچ رقمه هم خیتگیم در نمیشه چه راه کار داره این وضعیت من؟باتشکرازلطفتون
رحیم علوی

سلام. لطفا ذکر فرمایید که نوع لیمو، باید لیموی شیرازی (زرد رنگ) lemon باشد و نه لیمو ترش (سبز رنگ) lime. این دو با هم فرق دارن.
نام
اعمال یداوی
آشنایی با بادکش درمانی
تعداد: 4 میانگین: 4.25
[تعداد بازدید : 98245]

[نسخه چاپی]

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

 و صلّی الله علی محمّد و آله الطّاهرین  و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین


آشنایی با بادکش درمانی


تاریخچه بادکش درمانی


بادکش گذاشتن یا به قول عامّه، لیوان انداختن که امروزه دز بین اهل فنّ، به «حجامت گرم و خشک» شهرت یافته است؛ از روش های مهمّ درمانی در طبّ سنّتی است که دارای سابقه ای چند هزار ساله است. از گذشته های دور، اطباء و حکمای مشرق زمین به خواص درمانی بادکش گذاری پی برده؛ در درمان بسیاری از بیماری ها و دردها از آن بهره می گرفتند.


در طب سنتی چین، تلفیقی بین بادکش درمانی و طب سوزنی صورت گرفته است و اطبای چینی جهت افزایش تاثیر طب سوزنی، در بسیاری موارد، آن را همراه با بادکش به کار می برند. در طب سنتی ایران زمین نیز درمان با بادکش سابقه ای طولانی دارد و توسط اطبای بزرگی چون ابوعلی سینا، رازی، جرجانی و ... به کرات جهت درمان بیماری ها و دردهای مختلف تجویز شده است و هنوز نیز با نامهای «لیوان انداختن» یا «کوزه گذاشتن» در اقصی نقاط کشور رواج دارد.


در طب کلاسیک و جدید نیز مطالعات فراوانی روی تاثیرات بادکش در درمان بیماریها و مکانیسم این تاثیرات انجام شده است و در این میان می توان به مطالعات فراوان دکتر یوهان آبله( پزشک آلمانی) و پروفسور VON NEISSER( محقق رژیم صهیونیستی) اشاره کرد. این دو محقق برجسته، درمان انواع بیماری ها از قبیل میگرن، اسپاسم عضلانی، سنگ کلیه، آرتروز، زخم های معده و دوازدهه، دردهای مزمن عضلانی، قاعدگی دردناک، کمردرد و ... را توسط بادکش درمانی( خلاء درمانی) ممکن دانسته اند.


کتب فراوانی نیز در این زمینه در سراسر جهان به چاپ رسیده است که به عنوان نمونه می توان به cupping therapy نوشته پروفسور شیر علی (ilkay chirali ) از انگلستان و کتب متعدد چینی راجع به بادکش درمانی یا خلاء درمانی اشاره کرد. در پایگاه های های علمی اینترنتی نیز مقالات متعدد و فراوانی در این زمینه موجود است.(کلمات کلیدی:  dry cupping، cupping، air therapy)

 

 

انواع بادکش


امروزه بادکش را به دو دسته گرم و سرد تقسیم بندی می کنند؛ به این ترتیب که بادکش به شیوه سنّتی را که با استفاده از آتش و لیوان یا کوزه انجام می شود به عنوان بادکش گرم و بادکش از طریق دستگاه های ساکشن دستی یا برقی را به عنوان بادکش سرد می شناسند. بادکش سرد تقریبا معادل بادکش هایی است که در طبّ قدیم و با ابزاری مانند شاخ و با ایجاد مکش از سوی حجّام انجام می شده است. طبق نظر حکما و اطباء و بنابه تجربیات فراوان، پرواضح است که تاثیر بادکش گرم در درمان دردها و بیماری ها بیشتر از بادکش سرد است.


 

انواع بادکش گذاری


1- بادکش ثابت: در این روش لیوان یا لیوان ها در طول مدت زمان مشخصی به طور ثابت روی پوست بدن بیمار قرار مـی گیرند و پـس از اتـمام زمان بادکش از بدن جدا می شوند؛ مثلا در بادکش وسیع کتف و کمر که در درمان کمردردها و رفع خستگی مزمن کاربرد دارد.


2- بادکش متناوب( منقطع): گاهی برای جلوگیری از کبودی موضع یا برای جلوگیری از عوارض بادکشهای خاص، مثلا روی پوست صورت و گونه، از بادکش متناوب استفاده می شود؛ بدین صورت که پس از ایجاد خلاء و ثابت شدن لیوان روی پوست، پس از 3 تا 5 ثانیه لیوان از روی پوست جدا شده؛ مجددا هواگیری می شود و روی پوست گذاشته می شود. عمل تثبیت و جدا کردن لیوان بین 20 تا 40 مرحله تکرار می شود. از این روش بادکش می توان در بادکش نقاط مختلف صورت  و نیز برای آماده کردن موضع حجامت استفاده کرد.


3- بادکش متحرک یا لغزان: در بادکش متحرک قبل از بادکش گذاری، موضع را روغن مالی می کنیم( جهت روغن مالی می توان از روغنهای طبیعی نظیر روغن زیتون، روغن کنجد، روغن بادام تلخ یا روغن سیاهدانه استفاده کرد.) پس از روغن مالی، بادکش را روی بدن ثابت می کنیم و سپس به آرامی آن را با دست روی پوست به حرکت در می آوریم، این عمل باعث گرمی( سرخی) موضعی شده و در رفع اسپاسمهای عضلانی و خستگی مفرط بسیار موثر است.


کاربرد درمانی و سازوکار تاثیر بادکش


بادکش گذاری با سازوکارهای متعددی باعث رفع دردها و درمان بیماریهای مختلف می شود که در زیر به تعدادی از آنها اشاره می شود:


* یکی از علل درد و خستگی قسمتهای مختلف بدن، تجمع بعضی مواد نظیر اسید لاکتیک و سایر مواد زاید سلولی در مویرگهای سطحی بدن است که معمولا با اختلال در خونرسانی موضعی همراه است. بادکش با ایجاد خلاء، باعث انبساط عروق سطحی، تجمع خون در موضع و افزایش خونرسانی موضعی می شود. در نتیجه اکسیژن و غذای بیشتری به سلولها رسیده؛ درد و خستگی رفع می گردد.


* افزایش خونرسانی موضعی با فراخوانی سلولهای دفاعی و فاکتورهای ضد التهاب خونی به موضع، باعث تسریع ترمیم آسیبهای بافتی و عفونتهای موضعی می شود؛ مثلا با بادکش کردن اطراف زخمهای بستر می توان به ترمیم و بهبود این زخمها کمک شایانی کرد.


* بادکش با ایجاد خلاء، در تخلیه سموم و عفونتهای موضعی مثلا در گزیدگی با مار و عقرب کمک کننده است.


* بادکش با ایجاد فشار منفی، باعث انبساط عضلانی شده؛ در رفع اسپاسم عضلانی که علت بسیاری از دردهای موضعی هستند؛ کمک می کند.


* بادکش با تحریک روده ها و دستگاه گوارش در درمان برخی از بیماریهای گوارشی نظیر زخم معده، تنبلی روده و یبوست، کمک کننده است.


* بادکش های متناوب و مکّرر با جذب خون به عضلات در رفع لاغریهای موضعی و افزایش بافت ماهیچه ای موضع بادکش، موثرند.


* اگر علت چاقی، تجمع موضعی چربی باشد؛ بادکش گرم در سوزاندن چربیهای موضعی موثر است.(با مکانیسم فراخوان خون به ناحیه پر چربی و افزایش متابولیسم موضعی).


* از فشار منفی ایجاد شده توسط بادکش می توان در کنترل و تنظیم بعضی از خونریزی ها در بدن بهره گرفت؛ مثلا در هایپرمنوره(قاعدگی با خونریزی شدید) می توان زیر سینه ها را بادکش کرد. با این عمل، فشار خون از اندام تحتانی به سمت اندام فوقانی متوجه شده و از شدت خونریزی کاسته می شود یا در خونریزی کم قاعدگی(هایپومنوره) با بادکش رانها و ساقها می توان فشار را از قسمتهای فوقانی به سمت اندام تحتانی متوجه ساخته؛ میزان خونریزی را افزایش داد؛ یا در خون دماغ شدید با بادکش کردن اطراف ناف(در طرف خونریزی) فشار خون به قسمتهای تحتانی منتقل و خون دماغ کم کم قطع می گردد.


* بعضی دردهای عضلانی بر اثر درگیر شدن اعصاب حسی بین ماهیچه ها یا بافت پیوندی سخت شده، ایجاد می شود. لذا با بادکش نمودن، در بسیاری از موارد، این فشار از روی عصب برداشته شده؛ درد تسکین می یابد.


* در رفع خوابرفتگی ها و گزگز اندام، بادکش، با تسریع خونرسانی و اکسیژناسیون بافتی موثر می باشد.


* عده ای از اطباء و حکما از فشار منفی بادکش جهت کمک به خروج سنگهای کلیوی استفاده می کنند؛ به این صورت که بعد از روغن مالی، مسیر کلیه ها و حالبها را از طرف کلیه به سمت مثانه، بادکش متحرک می کنند.


* در افرادی که دارای طبع سرد و تر هستند و در اصطلاح طب سنتی، بلغمی مزاجند، بادکش گرم و خشک کاربرد فراوانی دارد و جایگزین مناسبی برای حجامت(تر) می باشد.


* طبق تعریف طب سنتی؛ گاهی دردها بر اثر غلبه سردی بر بافت یا عضو ایجاد می شود و لذا می بینیم که بسیاری از دردهای موضعی با گرم کردن موضع، تسکین می یابند؛ لذا اگر بادکش به صورت گرم تجویز شود در رفع این دردها موثر است.


* در طب سنتی، بیماری برص یا vitiligo از بیماری های بلغمی محسوب می شود. لذا با این استدلال که بلغم، سرد و تر و بادکش، گرم و خشک(یعنی دقیقا ضد بلغم) است؛ ، لذا بادکش متناوب (یک روز در میان، حداقل 40 جلسه) را در درمان برص موثر می دانند.(قطعی است که افزایش خونرسانی پوست توسط بادکش گذاری در رفع بسیاری از بیماریهای پوستی موثر است و تحقیقات پروفسور von neisser نیز این مساله را تایید می کند.)


* در زانوهایی که دچار تورم، درد و تجمع مایع در مفصل شده اند(تجمع بلغم موضعی) با بادکش متناوب(40 تا 120 جلسه، یک روز در میان)، می توان کم کم این مایع را از محیط خارج کرد.


یادآوری: در رفع بلغم موضعی و سیستمیک، بادکش گرم و خشک بر بادکش سرد ارجحیت دارد.


مقاله مرتبط: آموزش روش عملی انجام بادکش

 

 

منبع :

جزوه آشنایی بادکش درمانی؛ دکتر علی اکبر روزگاری



نظرات
  سلام، دکتر خانم باردار میتواند بادکش شکم، معده، کمر، پشت ساق پا، کتف و گردن انجام دهد؟ منظورم اینه چ نقاطی را خانم باردار مجاز هست بادکش کند. متشکر
ارسال کننده نظر : خانم      تاریخ ارسال نظر : ۲۶ خرداد ۱۳۹۸
  

سلام. حتی المقدور نواحی نزدیک رحم را بادکش نکنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۶ تير ۱۳۹۸



  بادرود خدمت شما،میخواستم بدونم برای لک روی کتف که سالها قبل روی پوست ایجاد شده،بادکش کرم جوابگو خواهد بود،با سپاس از مطالب خوبتون،
ارسال کننده نظر : مریم عسگری      تاریخ ارسال نظر : ۱۱ تير ۱۳۹۷
  

سلام. معمولا خیر.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۲ تير ۱۳۹۷



  سلام بادکش کردن محدودیت سنی هم داره؟ یه خانم ۷۵ ساله میتونه بادکش کنه همه ی بدنش رو؟
ارسال کننده نظر : فرنگیس      تاریخ ارسال نظر : ۲۰ خرداد ۱۳۹۷
  

سلام. معمولا خیر. بسته به بنیه این خانم دارد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۲ خرداد ۱۳۹۷



  سلام اقای دکتر خسته نباشید ایا در دوران قاعده گی بادکش مثانه و کیست تخمدان مجاز است ؟ لطفا راهنمایی فرمایید با تشکر
ارسال کننده نظر : a.eb      تاریخ ارسال نظر : ۲ ارديبهشت ۱۳۹۷
  

سلام. مشکلی نیست.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳ ارديبهشت ۱۳۹۷



  امو خو جواااااااب ملّتو بدیییییین 😂😂😂
ارسال کننده نظر : Ho3eiN      تاریخ ارسال نظر : ۱۹ فروردين ۱۳۹۷


  برای کاهش پرولاکتین خون چکار باید کرد??
ارسال کننده نظر : مری      تاریخ ارسال نظر : ۲۴ بهمن ۱۳۹۶
  

سلام. بهتر است حضورا به همکاران مراجعه کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۶ بهمن ۱۳۹۶



  سلام، ممنون از مطلب خوبتون من قبلا بلغمی مزاج بودم و در آون دوران چاق شدم و حالا سودا ام غلبه کرده آیا بادکش گرم در ناحیه شکم باعث از بین رفتن چربی برای بنده میشه و اینکه بادکش برای سودایی ها مشکلی ایجاد نمیکنه؟؟
ارسال کننده نظر : سادات فاطمی      تاریخ ارسال نظر : ۱۶ بهمن ۱۳۹۶
  

سلام. کمک کننده است. مانعی نیست.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۷ بهمن ۱۳۹۶



  سلام.میشه راههای درمان ترشح بیش از حد اسید معده رو بفرمایید
ارسال کننده نظر : دانیال      تاریخ ارسال نظر : ۷ شهريور ۱۳۹۶
  

سلام. مقاله ترش کردن در همین سایت را بخوانید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۸ شهريور ۱۳۹۶



  سلام آیا میشود بر روی گردن یا پشت گوش(ناحیه سر)از بادکش استفاده کرد)(؟
ارسال کننده نظر : رسول      تاریخ ارسال نظر : ۲ فروردين ۱۳۹۶
  

سلام. می شود.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲ فروردين ۱۳۹۶



  با سلام در جایی میخواندم که برای بزرگی سینه و رفع افتادگی آن عرق رازیانه شبی ۱ لیوان بخورند تا سینه سنگین شود سپس سینه را هرشب ۷ تا ۱۴ مرحله بادکش کنند تا نتیجه ببینند میخواستم ببینم آیا واقعا حقیقت دارد؟ و اینکه ۷ تا ۱۴ مرحله یعنی چه؟یعنی هرشب ۱۴ مرحله یا ا ۱۴ مرتبه ممنون از پاسختون
ارسال کننده نظر : م      تاریخ ارسال نظر : ۱۳ فروردين ۱۳۹۴
  

سلام. برای برخی افراد خوب است اما باید با تجویز پزشک باشد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۴ فروردين ۱۳۹۴



 
123456
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:


تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:


❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید. از پاسخگویی به سؤالاتی که در متن مقاله پاسخ داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

سایر مقالات این موضوع

سالنمای حجامت 1398 شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)[61106بازدید]
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)[18047بازدید]
سالنمای حجامت سال 1396 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[35201بازدید]
سالنامه حجامت 1395 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[26772بازدید]
سالنامه حجامت 1394 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[37248بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله چهارم؛ انواع حجامت[68641بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله سوّم؛ تمهیدات حجامت[19816بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله دوّم؛ روش اجرای حجامت [32935بازدید]
سالنامه حجامت 1393 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[43922بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله نخست؛ سیر تاریخی[18152بازدید]
سالنامه حجامت سال 1392 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[37136بازدید]
آزمون علمی حجامت[16767بازدید]
آموزش روش عملی انجام بادکش[556969بازدید]
آشنایی با بادکش درمانی[98246بازدید]
زالو؛ جرّاح کوچک[121829بازدید]
«حـــجـــامـــت»؛ آداب و توصیه ها[93104بازدید]
سالنمای حجامت سال 1391 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[13416بازدید]
توطئه حذف حجامت در ایران(مقاله انتخابی)[13061بازدید]
پرسش هایی از استاد حسین خیراندیش درباره حجامت[59249بازدید]
منع حجامت برای رونق بیمارستان ها!(مقاله انتخابی)[8841بازدید]

نمایش تمامی عناوین این موضوع

آخرین مقالات

سوکرالوز؛ سمّی شیرین (مقاله انتخابی)
از هفت ميليارد به پانصد ميليون نفر: دستور كار نخبگان جهاني براي كنترل جمعيت(مقاله انتخابی)
دروغی به‌نام «حریم خصوصی» و «جریان آزاد اطلاعات» (مقاله انتخابی)
بالاخره روزی دماغ طبیعی هم «زیبا» خواهد شد (مقاله انتخابی)
کودکان ثروتمندان از طعم غذاهای سالم‌ بیشتر لذت می‌برند (مقاله انتخابی)
ساده‌زیستی نه‌فقط زیبا بلکه ضروری است (مقاله انتخابی)
اعتياد به زيبايي؟!(مقاله انتخابی)
هر غذایی فلسفۀ خودش را دارد (مقاله انتخابی)
دیپلماسی ورزشی؛ ابزاری برای نفوذ آمریکا در جوامع (مقاله انتخابی)
ياد بگيريم دوباره محبت بورزيم: «خانواده‌هاي از هم گسسته»، شهروندي و حمايت دولت از زوجيت (مقاله انتخابی)
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
آيا ما نسلي از مردان جوان بار آورده‌ايم كه نمي‌دانند چگونه مرد باشند؟(مقاله انتخابی)
والدین خوب بودن باعث نابودی فیزیولوژیکی شما می‌شود (مقاله انتخابی)
دنیای دیوانۀ صنعتِ آب‌ (مقاله انتخابی)
اسناد اقدامات ضدبشری بورلاگ و ردپای مامور راکفلر در کشاورزی ایران(مقاله انتخابی)
جایگاه ضوابط شرعی مرتبط با آموزش، پژوهش و درمان در طب سنتی ایران (مقاله انتخابی)
مبارزه با حجاب، انحراف است (مقاله انتخابی)
الفبای نفوذ! (مقاله انتخابی)
کودکی بهترین دوران برای یادگیری زبان خارجی نیست!! (مقاله انتخابی)
واکسن؛ ایمنی‌زا یا ایمنی‌زدا؟
چرا برخی از زنان ایرانی پلنگ شده‌‎اند؟ (مقاله انتخابی)
«با لبخند کارکردن» چگونه به زنان آسیب می‌رساند؟ (مقاله انتخابی)
خشکسالی با طعم نوشابه؛ کارخانه‌های کوکاکولا چگونه منابع آب جهان را می‌بلعند؟ +عکس و آمار (مقاله انتخابی)
قبل از انتشار عکس فرزندتان در فیسبوک، به آینده‌اش فکر کنید (مقاله انتخابی)
به نام نوزادان به کام ابرشرکت‌ها (مقاله انتخابی)
مَـــرهَـــم؛ توصیه‌هایی از طبّ سنّتی ایران به راهیان سفر اربعین (ویراست سوّم)