خون سالم، نجات دهنده زندگی است و همه روزه، در سراسر جهان بسیاری از افراد به خون و فرآورده های خونی نیاز دارند، به طوری که از هر سه نفر مردم دنیا، یک نفر در طول زندگی احتیاج به تزریق خون و فرآورده های خونی پیدا می کند.
بارزترین مثال برای موقعیت هایی که در آن نیاز مبرم به خون پیدا می شود، عبارت از زمان بروز حوادث و سوانح گوناگون نظیر تصادفات رانندگی، سوختگی ها و اعمال جراحی است.
همچنین زنان باردار در حین زایمان، نوزادان و به خصوص نوزادان نارسی که به زردی دچار می شوند، نیازمند خون هستند و از طرفی بیماران مبتلا به سرطان که تحت شیمی درمانی یا اشعه درمانی قرار دارند هم از مصرف کنندگان خون و فرآورده های خون هستند.
بسیاری از بیماران دیگر مانند بیماران تالاسمی و هموفیلی نیز ناگزیرند برای بهره مندی از یک زندگی به نسبت طبیعی برای تمام عمر به شکل منظم خون یا فرآورده های خون دریافت کنند.
با اهدای یک واحد خون میتوان جان سه نفر را نجات داد؛ از یک واحد خون، گلبول خون فشرده گرفته میشود که در جراحیها کاربرد دارد، پس از آن پلاکت گرفته میشود که به مصرف بیماران سرطانی میرسد، پلاسمای خون نیز در بیماران کبدی و سوختگی استفاده میشود.
حداقل سن برای اهدای خون ۱۸ و حداکثر ۶۰ سال است.
حداقل سن قابل قبول برای اهدای خون ۱۸ سال تمام و حداکثر سن ۶۰ سال تمام است. حداکثر سن برای اولین اهدای خون ۶۰ سال است و برای دفعات بعدی سن اهداکننده مستمر (با سابقه حداقل ۲ بار اهدای خون در سال) حداکثر ۶۵ سال است و هر واحد خون اهدایی حدود ۴۵۰ میلی لیتر و معادل فقط ۱۰ درصد حجم کل خون بدن است.
پلاسما و گلبولهای سفید و پلاکتها، ظرف مدت چند روز به طور طبیعی توسط سیستم خون ساز بدن جایگزین میشوند و بدن با افزایش جذب آهن از دستگاه گوارش، آهن از دست رفته را به مرور و طی حدود یک ماه جایگزین خواهد کرد، بنابراین گلبولهای قرمز خون حداکثر در سه تا چهار هفته در بدن بازسازی میشود.
اهدای خون اهدای زندگی است، اما اهدای خون دارای شرایطی است که بهترین و سالمترین و در عین حال خون سازگار به فرد نیازمند به خون تزریق شود. در تزریق خون به بدن یک بیمار باید اطمینان حاصل شود که به او صدمه ای وارد نمی شود، در عین حال سلامت اهدا کننده خون نیز به خطر نمی افتد، از این رو تمام مراکز اهدای خون برای خون دادن شرایطی را در نظر می گیرند که بعضی از این شرایط برای حفظ سلامت فرد اهدا کننده و برخی دیگر برای حفظ سلامت گیرنده خون است و همچنین معافیت از اهدای خون ممکن است موقت یا دائم باشد.
ابتلا به بیماری های زمینه ای مانند: بیماری های قلبی - عروقی، بیماری های شدید ریوی و آسم، سکته مغزی، دیابت وابسته به انسولین، سابقه ابتلا به بیماری های عفونی مانند هپاتیت B، C، ایدز و تزریق مواد مخدر، به لحاظ حفظ سلامت فرد اهدا کننده یا گیرنده خون اجازه ندارد تا پایان عمر خون اهدا کند.
سلامت اهداکننده چگونه برای سازمان انتقال خون محرز میشود؟
علاوه بر دقت سازمان انتقال خون ایران در مرحله مشاوره پزشکی قبل از اهدای خون، نتیجه چهار آزمایش، سلامت خون اهدایی را تائید میکنند و در این آزمایش ها، علاوه بر تعیین گروه خونی، چهار آزمایش تشخیصی ویروسهای هپاتیت بی (HBV)؛ اچ. آی. وی (HIV)، هپاتیت سی (HCV) و سیفلیس روی خونهای اهدایی انجام میشود.