دختر 7ساله ام را پارسال برای الرژی حجامت با گرده گل بادستور پزشک انجام دادم و گفت باز بیارش ومواد الرژن تهیه کن ولی دخترم بعد ازاین حجامت باگرده گل. سرفه والرژیش بدتر شد ومن دیگه مواد. الرژن را تهیه نکردم وخالا همین طور تمام. زمستون امسال الرژیش زیاد شده وسرفه های شدید ی داره راهنمایی کنید. چه کنم .میترسم ببرمش ذوباره. پیش لوت دختر. که. بدتر نشه.
شهلا خنفریان

درود بر شما؛ قاعده نفی سبیل در حال محو شدن از اذهان خاص و عام است. تکرارش و یادآوری آن منافع بیشماری دارد. از شما تشکر می کنم.
شهریار

بسیار عالی. سپاس
pars-design.ir

سلام و تشکر از زحماتتون ۳۷ ساله و مرد هستم یه ماهی میشه ترش کردن و یفلاکس دارم .آزمایش عفونت معده و هلیکو باکتری نشون داد .آب ولرم هم میخورم سوزش رو از سر دل تا نام احساس میکنم .چند سال پیش همین مشکل رو داشتم ،با آندوسکوپی دکتر خراش اثنی عشر تشخیص داد . ممنون از راهنماییتون
حمید

سلام و تشکر از مطالب مفیدتان در دوران شیرده هم می‌توان از جوشانده عسل و دارچبن استفاده کرد؟
ز

سلام و عرض ادب در مورد تعداد وعده غذایی برای لاغر هوایی که قصد افزایش وزن دارن چه توصیه ای دارید؟ و اینکه آیا حذف قندیجات مانند نان و برنج و خوردن هر روزه گوشت اشکالی دارد؟
علی

سلام وقت بخیر.سیاتیک دارم چندروز هست دوباره گرفته سه سال بود نگرفته بود.اینسری دردش عحیب هست از داخل مهره های کمرم میگیره حتی نمیتونم دسشویی برم یا بشینم پام احساس کوتاهی دارم. لطفا راهنمایی بفرمایید
مهناز

سلام دکتر وقت بخیر دختر هشت ساله ام از ابتدای شروع مدرسه هر ماه دچار سینوزیت میشود و باید انتی بیوتیک مصرف کند. یبوست مزاج هم هست. امکانش هست بفرمایید بند ۱ و ۱۲ را چگونه برایش بکار ببرم؟ ممنونم
زارع

ببخشید آقای دکتر اگر تیغ فصد زیاد فرو رفته باشه و به اعصاب زیر رگ اکحل آسیب رسونده باشه با همین روغن مالی بایونه و زیتون خوب میشه ؟ درمانش چند روز طول می کشه ؟ من تازه امروز موفق شدم روغن بابونه تهیه کنم .با این که ورم محل فصد کمتر سده هنوز کف دستم سوزن سوزن میشه و انگشتان دستم و درد میکنه
ص م

آقای دکتربزرگوار سلام علیکم بنده ازنوجوانی میگرن داشتم داروشیمیای وسنتی خیلی استفاده کردم خیلی راه هارفتم بهترشدم اماخوب نه فقط فقط بامسکن قوی این دردکشنده بهتر میشه.۲۷سالمه، درماه اول بارداری برای آروم شدن دردچه کنم استامینوفن ساده هم نمیخوام بخورم الحمدلله بیماری خاصی ندارم به دادم برسین ازاین درد کشنده یک دنیا ممنونم
زهرا
نوزادان و کودکان
چند نکته ساده در مورد از شیر گرفتن کودک
تعداد: 45 میانگین: 3.22
[تعداد بازدید : 522062]

[نسخه چاپی]

بسم الله الرحمن الرحيم

و صلّي الله علي محمّد و آله الطّاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين


 

چند نكته ساده در مورد از شير گرفتن كودک(فطام)

 

 

مدّت زمان شیردهی


اگرچه در اغلب کتب طب سنتی، مدت زمان شیردهی دو سال ذکر شده است اما به نظر می رسد که این زمان با کمی مسامحه اعلام شده است. واقع این است که بر اساس اعلام قرآن کریم، مجموع مدت زمان بارداری و شیردهی، سی ماه است:


«وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً»[1]


و چون بارداری طبیعی، بین شش تا نه ماه است، زمان شیردهی بین بیست و یک تا بیست و چهار ماه طول می کشد؛ اگرچه شیردهی کامل همان دو سال تمام است؛ لذا سعي كنيد قبل از اين مدت كودك را از شير نگيريد:


« وَالْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ: و مادرانی که می خواهند شیردهی را به اتمام برسانند؛ فرزندان خویش را دو سال تمام شير دهند.»[2]


نکته


باید توجه داشت که زمان‌های ذکر شده در قرآن کریم، بر اساس سال و ماه قمری هستند.


روش ازشیرگیری


-   بهترین زمان برای ازشیرگیری کودک، به هنگام اعتدال هواست. بنابراین اوایل بهار بهترین زمان برای این کار است. در صورت ضرورت، ابتدای پاییز نیز زمان مناسبی است. اما اوج گرما و سرما برای این کار مناسب نیست که در حالت اول احتمال ایجاد بیماری های اسهالی و در حالت دوم احتمال بروز سوءهضم وجود دارد. درصورتی که هیچ چاره‌ای نباشد، باید از شیرگیری را به اواخر تابستان یا اواخر زمستان انداخت که شدت گرمی و سردی کمتر می‌شود.


-   ازشیرگیری باید زمانی انجام شود که کودک، بیمار نباشد؛ به خصوص بیماری های گوارشی و ازجمله ‏سوءهضم یا اسهال نداشته باشد تا در هضم و جذب غذا دچار مشکل نشود.‏


-   ازشیرگیری باید در زمان قوت طبیعت کودک انجام شود.‏


-   تمام منابع طب سنتی بر ضرورت تدریجی بودن از شیرگیری کودک تاکید دارند تا طبیعت بدن او، فرصت هماهنگی با وضعیت جدید را داشته باشد.


-   از مدتی قبل از ازشیرگرفتن، باید به تدریج میزان غذای کمکی را افزایش دهند تا اشتهای کودک به شیر کمتر شود.


-   یک راه پیشنهادی این است که شبها طفل را به زور از خواب بیدار کرده به او شیر خورانده شود تا از شیرخوردن بدش بیاید.


-   راه دیگر این است که برخی روزها مطلقا شیر داده نشود و تنها در شب شیر داده شود و گاهی عکس این کار انجام شود.


-   بهتر است مادر به تدریج به بدگویی از شیر و شیرخوارگی بپردازد تا به لحاظ روانی، کودک از شیرخوردن منصرف شود.


-   بازی کردن با کودک و سرگرمی های مناسب، برای این دوران بسیار ضروری هستند.


-   در صورتی که کودک باز هم تمایل زیادی به شیرخوردن داشته باشد باید پستان را با چیزهای بی ضرر بدمزه آلوده کرد. راههاي مختلفي براي ايجاد بي ميلي كودك نسبت به پستان مادر وجود دارد؛ انواع روشهايي كه منجر به بدرنگي و بدمزّگي پستان مي شوند. پيشنهاد ما «صبر زرد» است كه از قديم الايّام به عنوان يك روش ساده و مؤثّر، مورد استفاده زنان ايراني بوده است و هم خیلی تلخ است و هم منظره بدی روی پستان ها ایجاد می‌کند. مقدار كمي صبر زرد را در مقدار اندكي آب حل كرده روي سينه بماليد. رنگ سياه صبر زرد باعث خواهد شد كه كودك، رغبتي به گرفتن سينه نداشته باشد. كودكان سِمِج تر، معمولاً به محض چشيدن طعم تلخ صبر زرد، از شير خوردن منصرف خواهند شد. البته بسياري از مادران، اقدام به رنگ كردن پستان خود با ماژيك و مانند آن مي كنند كه تا وقتي كودك نخواهد سينه را بمكد؛ مشكل مهمّي را در پي نخواهد داشت امّا اگر كودك با ديدن هيبت ناساز پستان، كوتاه نيايد و اقدام به مكيدن سينه كند؛ موادّ شيميايي و خطرناك اين گونه رنگها، وارد بدن نازنين او خواهد شد. [3]


-   غذاهایی مانند سوپ های رقیق، گوشت های سهل الهضم، شیربرنج، هلیم و هریسه و فرنی ... برای دوران ازشیرگیری مناسبند.


-   بهتر است اغذیه کودک را به اشکال مورد توجه او درآورد تا میل بیشتری به خوردن پیدا کند.


-   اگر ضرورتی به ازشیرگیری در فصول گرم یا سرد وجود دارد، باید غذاهایی متناسب آن فصول به کودک داده شود.


-   در مدت از شير گرفتن كودك، شبها وقتي كه كودك خواب است؛ يكي دو نوبت به او شير بدهيد تا كمي سينه تخليه شود.


-   شیرخوردن و تماس با پستان مادر، علاوه بر تمام مزایا، یک روش مهم انتقال حرارت و عاطفه مادر به فرزند است. با قطع شیردهی یکی از مهم ترین نکات، توجه به جبران این نقیصه با افزایش محبت و توجّه به فرزند است. رفتار بسياري از كودكان در هنگام جدا شدن از شير، مشابه يك فرد داغدار در فراق يار عزيز خود است؛ لذا در اين دوره بيشترين محبّت را به او داشته؛ با روش هاي مختلف وي را سرگرم كنيد تا كم كم اين داغ! را فراموش كند. بيدارخوابي والدين در نيمه هاي شب بر سر بالين كودكي كه بنابر عادت خود براي شيرخوردن از خواب برمي خيزد؛ چيز غريبي نيست؛ لذا والدين بايد به لحاظ روحي، خود را براي اين مشكلات كاملا طبيعي آماده كنند.



نکته


يك اشتباه بسياري از والدين اين است كه با اين استدلال كه بهتر است خود و فرزندانشان، يك بار اين استرس را تحمّل كنند؛ به طور همزمان، اقدام به از شير گرفتن و نيز آموزش كنترل ادرار و مدفوع(به زبان ساده، همان از پوشك گرفتن) به كودك خود مي كنند؛ غافل از اين كه تحمّل اين دو استرس همزمان، براي كودك بسيار سنگين است. در اين حال، يا حدّاقل يكي از اين دو اقدام به شكست مي انجامد يا اگر هم به ظاهر موفّقيتي در كار باشد؛ به تجربه دیده شده است كه چنين كودكاني پس از يك دوره چند ماهه يا چند ساله كنترل ادرار و مدفوع، بدون وجود دليل ظاهري خاصّي، دچار مشكلات متعدّدي در اين زمينه ازجمله بي اختياري دفع، شب ادراري و مانند آن مي شوند. پيشنهاد ما اين است كه حدّاقل يك دوره چند ماهه بين اين دو اقدام، فاصله بيندازيد و بعد از اين كه مطمئن شديد كه كودك، داغ شير نخوردن را فراموش كرده است؛ نسبت به آموزش دفع ادرار و مدفوع به وي اقدام كنيد. البتّه اين مسأله در مورد كودكاني كه توانايي آن را دارند كه قبل از دو سالگي در مورد كنترل ادارار و مدفوع، آموزشهاي لازم را فرا بگيرند؛ مصداق نخواهد داشت. 


نکته

در برخی منابع طب سنتی تاکید شده است که شیردهی بیش از دو سال، باعث کندذهنی کودک می شود:


« و زياده برآن باعث بلادت و كم ذهنى طفل مى‏ شود.»[4]

 

بندآوردن شیر


-   اگر روند قطع شیردهی تدریجی باشد، کاهش تولید شیر هم به صورت تدریجی اتفاق می افتد و این باعث سهولت قطع شیر خواهد شد.


-   با قطع شیردهی و به منظور جلوگیری از احتقان پستان ها، باید شیر را دوشید اما این تخلیه نباید کامل و تمام باشد بلکه فقط در حد سبک شدن نسبی پستان ها. اگر به طور مرتب و کامل شیر را بدوشید؛ شیر همچنان تولید خواهد شد.


-   مصرف نمک را کاهش دهید. غذاهای پر نمک باعث احتباس مایعات می شوند و در شرایط قطع شیردهی چنین چیزی بیشتر از هر جای بدن خودش را در پستان ها نشان خواهد داد.

 

-   جهت كاهش ورم و كم شدن درد، كمپرس سرد روي ‏پستان‌ها قرار دهيد.‏


-   از یک سینه بند خوب و محکم استفاده کنید، اما زیادی تنگ و سفت نباشد.


-   مصرف جوشانده کلپوره(مریم گلی) یا سداب به کاهش شیر کمک خوبی می‌کند. یک راه ساده آن است كه مادر، روزي 1 تا 2 بار و هر بار يك قاشق غذاخوري «سُداب» را با يك ليوان آب، 15 دقيقه روي حرارت كم جوشانده صاف كرده شيرين نموده ميل كنید.


-   برگ های یک کلم پیچ سبز را بشویید، خشک کنید و در یخچال قرار دهید. وقتی سرد شدند دور هر پستان یک برگ بپیچید به گونه ای که راحت باشید و آرامتان کند. اگر موثر واقع می‌شوند می توانید تمام روز از آن‌ها استفاده کنید.

 

- در مدتي كه كودك را از شير مي گيريد بايد از مصرف غذاها يا داروهايي كه باعث افزايش شير مي شوند، پرهيز كنيد(رازيانه، شويد، آويشن، سياهدانه، زيره سبز، زعفران و ...). اگر براي مادر قابل تحمّل باشد؛ مي تواند در اين دوره، مصرف غذاهاي سردي را در رژيم غذايي خود، اندكي افزايش دهد.


 



[1] - سوره احقاف، آيه 15.

[2] - سوره بقره، آیه 233.

[3] - اطبا و روان شناسان امروزی با زخمی یا کریه جلوه دادن پستان ها چندان موافق نیستند و اعتقاد دارند با این کار کودک ناراحت می‌شود و ممکن است از وضعیت پیش‌آمده بترسد و وحشت کند چراکه بچه‌ها در دورانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، وابستگی‌های عاطفی شدیدی پیدا می‌کنند و این رفتار به آن‌ها صدمه عاطفی می‌زند.

[4] - عقيلى علوى شيرازى، سيد محمد حسين بن محمد هادى، خلاصة الحكمة (عقيلى)، 3جلد، اسماعيليان - قم، چاپ: اول، 1385 ه.ش. ج 2، ص 171.



نظرات
  من شوهرم شیرم را میخرد چون بچه ام مرده چه کار کنم
ارسال کننده نظر : سارا میرایی      تاریخ ارسال نظر : ۱۷ دي ۱۴۰۱
  

سلام. مانع ایشان شوید. درباره مسائل شرعی این کار از یک روحانی سوال کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۷ دي ۱۴۰۱



  سلام من فرزندم ۸ماه هست کمکی چی بدم شنیدم فرنی خوب نیست. دلم میخواد کمکی های مقوی بهش بدم
ارسال کننده نظر : مقامی      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ آذر ۱۴۰۱
  

مقداری سویق گندم یا سویق جو و یا ترکیبی از سویق گندم و سویق جو و سویق سنجد را با هم مخلوط کنید و سپس مقداری شیر جوشیده که با آب رقیق شده است را اضافه نموده و به صورت شیر خشک درست نموده و به فرزند دلبند خود بدهید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳۰ آذر ۱۴۰۱



  سلام دخترم 21 ماهشه و چون غذا نمی‌خورد و وزن گیری خوبی نداشت، به دستور پزشک بصورت یک دفعه از شیر گرفتمش خداروشکر بچه مشکلی نداره ولی سینه های خودم درد دارن و توده های سفتی توش ایجاد شده و همه میگن نباید دست زد یا دوشید، میخواستم بدونم این کار درسته یا میتونم بعد از چند روز بدوشم ممنون
ارسال کننده نظر : یلدا      تاریخ ارسال نظر : ۳۰ آبان ۱۴۰۱
  

سلام. بله بهتر است تحمل کنید تا قطع شود. نکات لازم در مقاله آمده است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲ آذر ۱۴۰۱



  سلام پسرم ۲۲ ماهشه میتونم تو سفر و سریع از شیر بگیرمش؟؟ میترسم دوتاممون تو سفر مریض بشیم خواهسا راهنمایی کنید تشمر
ارسال کننده نظر : صادقی      تاریخ ارسال نظر : ۲۶ مهر ۱۴۰۱
  

سلام. به لحاظ سنی و فصلی مانعی ندارد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۷ مهر ۱۴۰۱



  سلام آقای دکتر عذرمیخوام ۱. برای درمان افتادگی شدید سینه بعد از شیردهی آیا راه حلی در طب سنتی هست؟( بجز عمل لیفت) ۲.چند درصد بهبودی حاصل میشه؟ ۳.اگه قصد بارداری مجدد وشیردهی مجدد داشته باشیم باز راهکارها بی اثر میشن؟ یعنی بذاریم بعد از اینکه تمام بچه هامون بدنیا اومدن و قصد بچه داری نداشتیم؟ ( با یه شیردهی ااینقد افتاده شده وای به حال شیردهی های مکرر) بسیار ممنونم
ارسال کننده نظر : مادر      تاریخ ارسال نظر : ۳۰ خرداد ۱۴۰۱
  

سلام. راه هایی هست ولی تجربه بنده در آنها زیاد نیست که اظهار نظر قطعی کنم.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ تير ۱۴۰۱



  با سلام. میخواستم بپرسم این نظر که میگن شیر دادن در طول شب باعث پوسیدگی دندان کودک میشه و از نه ماهگی دیگه شب ها نباید به کودک شیر داد، درسته؟دخترم یک سال و چهار ماهه است و شب ها دو سه بار بیدار میشه برای شیر.چه راه حلی دارید برای جلوگیری از پوسیدگی دندان؟ممنون
ارسال کننده نظر : مریم      تاریخ ارسال نظر : ۲۴ آبان ۱۴۰۰
  

سلام. مطابق نیاز به کودک شیر بدهید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ آذر ۱۴۰۰



  با سلام‌ دختر بنده الان حدود یک سال و پنج ماهه هست حدود سه ماه هست به دلیل باردار بودن همسرم از شیر گاو تغذیه میکند سوال؛بعد از به دنیا امدن نوزاد جدید(حدودا چند روز دیگه( بهتره مجددا دختر بزرگم رو تا دوسالگی با شیر مادر تغذیه کنیم؟ ممنون از پاسخ
ارسال کننده نظر : فاطمی      تاریخ ارسال نظر : ۲۷ مهر ۱۴۰۰
  

سلام. ترکیب شیر جدید لزوما مناسب طفل اول نیست. در این سن باید عمده تغذیه ایشان از غذا باشد و نه شیر. حدود 21 ماهگی می توانید ایشان را کاملا از شیر  بگیرید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱ آبان ۱۴۰۰



  سلام
ارسال کننده نظر : نسیم      تاریخ ارسال نظر : ۱۹ شهريور ۱۴۰۰


  بچمو از شیر گرفتم برای خوابش مشکل دارم به بدبختی میخوابه براش بانوج وصل کردیم هرطور شده میخوابه ولی صبح ساعت ۷ونیم بیداره یکسره گریه میکنه اگه کسی میتونه راهنماییم کنه لطفا که خیلی مشکل سختیه
ارسال کننده نظر : دنیاکاظمی      تاریخ ارسال نظر : ۲۳ تير ۱۴۰۰


  سلام آقای دکتر من دخترم یک سال و پنج ماهشه الان یک هفته هست از شیر گرفتم روز هیچ مشکلی نداره ولی شبا نصفه شب بیدار میشه گریه میکنه و جیغ میکشه تا یک ساعت هر کاری میکنم هیچی نمیخوره چیکار کنم آروم بشه
ارسال کننده نظر : پرنسا مددی      تاریخ ارسال نظر : ۵ تير ۱۴۰۰
  

سلام. نکات لازم در مقاله آمده است. حوصله کنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۷ تير ۱۴۰۰



 
12345678910...
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:


تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:


❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید. از پاسخگویی به سؤالاتی که در متن مقاله پاسخ داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

آخرین مقالات

نترس و فرزندت را تحسین کن
نقش بینش توحیدی در سلامت انسان (مقاله انتخابی)
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
آیا شکر پرطرف‌دارترین مادۀ مخدر دنیاست؟ (مقاله انتخابی)
میکروتراشه‌های ضد بارداری؛ جدیدترین روش کنترل جمعیت (مقاله انتخابی)
بالاخره روزی دماغ طبیعی هم «زیبا» خواهد شد (مقاله انتخابی)
بزرگترین اکتشاف برای من این بود که فهمیدم ...
"یادداشت ویژه"؛ بیایید کمی غیر بهداشتی زندگی کنیم!
هشت غذايي كه كارشناسان هرگز نمي‌خورند (مقاله انتخابی)
چگونه انقلاب جنسي، جامعه امريكا را براي هميشه دگرگون كرد؟ (مقاله انتخابی)
چرا دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند پدر و مادر خوبی باشد؟
مبارزه با حجاب، انحراف است (مقاله انتخابی)
دنیای دیوانۀ صنعتِ آب‌ (مقاله انتخابی)
بهداشت زناشویی و ضرورت­ های آن در اسلام
لطفاً کمی غیربهداشتی باشید!! (مقاله انتخابی)
مخترع «واقعیت مجازی» می‌گوید همین حالا شبکه‌های اجتماعی‌تان را حذف کنید! (مقاله انتخابی)
اعتیادی کراک‌گونه به بوتاکس (مقاله انتخابی)
هر غذایی فلسفۀ خودش را دارد (مقاله انتخابی)
ازدواج تك‌جنسيتي در استراليا؛ چرا اكنون؟
برای بچه‌ها به جای تبلت بیلچه بخرید (مقاله انتخابی)
تدابیر طبّ ایرانی در درمان ناباروری
چرا آدم‌های خوب در شبکه‎های اجتماعی تحمل‎ناپذیر می‌شوند؟ (مقاله انتخابی)
واکاوی دیدگاه شریعت درباره فرزندآوری و مدیریت جمعیت(مقاله انتخابی)
مقاومت آنتی بیوتیکی: باکتریهای مرگبار بر می گردند (مقاله انتخابی)
وقتی آنلاین هستیم خودمان باشیم (مقاله انتخابی)
ورزش‌های حرام و استعماری (مقاله انتخابی)