باسلام بنده در انتهای دوره آش منضج هستم چشمهایم قرمز و سرم مخصوصا از سمت پیشانی داغ و پاهایم برعکس سرد شده. علتش چیه؟ ممنون🙏🏻❤
علی

سلام وقت بخیر،برای زن بادار روغنهای مورد استفاده برای ماساژ کمر طبق همین مقالتون باید حتما َقابض باشند یعنی استفاده از روغنهای سیاهدانه و کنجد خطر سقط داره در کل چه روغنهایی برای ماساژ مناسبن بوییدن دود اسفند چطور
زهرا

سلام دختر من ۲۸ماهشه و الان ۴-۵ماهه در تلاشم شیرشو کم کنم و از شیر بگیرمش ولی خییییلی وابسته ست و حتی با حرف زدن درموردش هم گریه میکنه.میخوام با صبر زرد از شیر بگیرم ولی چون خیییلی وابسته ست و گریه میکنه میگم اول یه سینه رو صبر زرد بزنم و نا امیدش کنم و بگم تموم شده بد مزه شده و بعد فرداش اون یکی سینه رو بزنم.به نظرتون اشکال داره؟
مارال

با درود و احترام جهت تعیین وقت مراجعه به همکاران تان چگونه باید اقدام نمایم؟ چون فرموده بودید باید جهت ویزیت حضوری با همکاران تان تماس بگیرم با سپاس فراوان
Mahmoud

سلام.اقای.دکترمن.خیلی.زودزودسرما‌.می.خورم.اکثرروزهاکسل.بی.حال.هستم.وفقط.ازقرص.های.کوریزان.سرماخوردگی.استفاده.می.کنم.کمکم.کنیدتاازاین.همه.کسلی.وبی.حالی.نجات.پیدا کنم.
مینا

سلام ببخشید آقای دکتر میخواستم بدونم مدت زمانی که طول می کشه تا یه کیست یک یا دو سانتی خوب بشه چقدره؟
یاسین

باعرض سلام و خسته نباشد به دکتر عزیز در حدود 5ساله که همه کار برای باردار شدن کردیم نشد که نشد تجویز داروی عطاری استفاده از ای یو ای و ای وی اف هر کدام چندبار با این قضیه که تو ازمایش سالمی اسپرمو تخمک هیچ مشکلی نداریم / دکتر جان راه حل بگید خسته شدم و الان با مطالب شما اشنا شدم......
فرح

سلام دوتا سوال داشتم یکی اینکه پیازها رو اگه ریز خورد کنیم بهتر نیست؟ چون خیلی هم کم میجوشه عصاره‌ش بیشتر درمیاد توی آب. تاثیرش بیشتر میشه یا نه باید همون درشت باشن؟ سوال بعدی هم اینکه نشستن روی تخم مرغ که گفتین برای چه مشکلی خوبه؟
آسمانه

باسلام و خسته نباشيد ببخشيد من دوهفته هست كه وقتي شب ميخوابم زيره قلبم ميپره شايد مشكل معده باشه يانه
محمد رحميي

سلام آقای دکتر وقتتون بخیرببخشید من این سوال رو میپرسم از خدمتتون،من از وقتی ازدواج کردم یکم بیضه هام درد میگیرن مجرد بودم اینطور نبود ولی الان بعد نزدیکی و اینا یکم درد دارن. البته اینم ذکر کنم دردش شدید نیست.
احمد
اعمال یداوی
آشنایی با بادکش درمانی
تعداد: 4 میانگین: 4.25
[تعداد بازدید : 107222]

[نسخه چاپی]

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

 و صلّی الله علی محمّد و آله الطّاهرین  و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین


آشنایی با بادکش درمانی


تاریخچه بادکش درمانی


بادکش گذاشتن یا به قول عامّه، لیوان انداختن که امروزه دز بین اهل فنّ، به «حجامت گرم و خشک» شهرت یافته است؛ از روش های مهمّ درمانی در طبّ سنّتی است که دارای سابقه ای چند هزار ساله است. از گذشته های دور، اطباء و حکمای مشرق زمین به خواص درمانی بادکش گذاری پی برده؛ در درمان بسیاری از بیماری ها و دردها از آن بهره می گرفتند.


در طب سنتی چین، تلفیقی بین بادکش درمانی و طب سوزنی صورت گرفته است و اطبای چینی جهت افزایش تاثیر طب سوزنی، در بسیاری موارد، آن را همراه با بادکش به کار می برند. در طب سنتی ایران زمین نیز درمان با بادکش سابقه ای طولانی دارد و توسط اطبای بزرگی چون ابوعلی سینا، رازی، جرجانی و ... به کرات جهت درمان بیماری ها و دردهای مختلف تجویز شده است و هنوز نیز با نامهای «لیوان انداختن» یا «کوزه گذاشتن» در اقصی نقاط کشور رواج دارد.


در طب کلاسیک و جدید نیز مطالعات فراوانی روی تاثیرات بادکش در درمان بیماریها و مکانیسم این تاثیرات انجام شده است و در این میان می توان به مطالعات فراوان دکتر یوهان آبله( پزشک آلمانی) و پروفسور VON NEISSER( محقق رژیم صهیونیستی) اشاره کرد. این دو محقق برجسته، درمان انواع بیماری ها از قبیل میگرن، اسپاسم عضلانی، سنگ کلیه، آرتروز، زخم های معده و دوازدهه، دردهای مزمن عضلانی، قاعدگی دردناک، کمردرد و ... را توسط بادکش درمانی( خلاء درمانی) ممکن دانسته اند.


کتب فراوانی نیز در این زمینه در سراسر جهان به چاپ رسیده است که به عنوان نمونه می توان به cupping therapy نوشته پروفسور شیر علی (ilkay chirali ) از انگلستان و کتب متعدد چینی راجع به بادکش درمانی یا خلاء درمانی اشاره کرد. در پایگاه های های علمی اینترنتی نیز مقالات متعدد و فراوانی در این زمینه موجود است.(کلمات کلیدی:  dry cupping، cupping، air therapy)

 

 

انواع بادکش


امروزه بادکش را به دو دسته گرم و سرد تقسیم بندی می کنند؛ به این ترتیب که بادکش به شیوه سنّتی را که با استفاده از آتش و لیوان یا کوزه انجام می شود به عنوان بادکش گرم و بادکش از طریق دستگاه های ساکشن دستی یا برقی را به عنوان بادکش سرد می شناسند. بادکش سرد تقریبا معادل بادکش هایی است که در طبّ قدیم و با ابزاری مانند شاخ و با ایجاد مکش از سوی حجّام انجام می شده است. طبق نظر حکما و اطباء و بنابه تجربیات فراوان، پرواضح است که تاثیر بادکش گرم در درمان دردها و بیماری ها بیشتر از بادکش سرد است.


 

انواع بادکش گذاری


1- بادکش ثابت: در این روش لیوان یا لیوان ها در طول مدت زمان مشخصی به طور ثابت روی پوست بدن بیمار قرار مـی گیرند و پـس از اتـمام زمان بادکش از بدن جدا می شوند؛ مثلا در بادکش وسیع کتف و کمر که در درمان کمردردها و رفع خستگی مزمن کاربرد دارد.


2- بادکش متناوب( منقطع): گاهی برای جلوگیری از کبودی موضع یا برای جلوگیری از عوارض بادکشهای خاص، مثلا روی پوست صورت و گونه، از بادکش متناوب استفاده می شود؛ بدین صورت که پس از ایجاد خلاء و ثابت شدن لیوان روی پوست، پس از 3 تا 5 ثانیه لیوان از روی پوست جدا شده؛ مجددا هواگیری می شود و روی پوست گذاشته می شود. عمل تثبیت و جدا کردن لیوان بین 20 تا 40 مرحله تکرار می شود. از این روش بادکش می توان در بادکش نقاط مختلف صورت  و نیز برای آماده کردن موضع حجامت استفاده کرد.


3- بادکش متحرک یا لغزان: در بادکش متحرک قبل از بادکش گذاری، موضع را روغن مالی می کنیم( جهت روغن مالی می توان از روغنهای طبیعی نظیر روغن زیتون، روغن کنجد، روغن بادام تلخ یا روغن سیاهدانه استفاده کرد.) پس از روغن مالی، بادکش را روی بدن ثابت می کنیم و سپس به آرامی آن را با دست روی پوست به حرکت در می آوریم، این عمل باعث گرمی( سرخی) موضعی شده و در رفع اسپاسمهای عضلانی و خستگی مفرط بسیار موثر است.


کاربرد درمانی و سازوکار تاثیر بادکش


بادکش گذاری با سازوکارهای متعددی باعث رفع دردها و درمان بیماریهای مختلف می شود که در زیر به تعدادی از آنها اشاره می شود:


* یکی از علل درد و خستگی قسمتهای مختلف بدن، تجمع بعضی مواد نظیر اسید لاکتیک و سایر مواد زاید سلولی در مویرگهای سطحی بدن است که معمولا با اختلال در خونرسانی موضعی همراه است. بادکش با ایجاد خلاء، باعث انبساط عروق سطحی، تجمع خون در موضع و افزایش خونرسانی موضعی می شود. در نتیجه اکسیژن و غذای بیشتری به سلولها رسیده؛ درد و خستگی رفع می گردد.


* افزایش خونرسانی موضعی با فراخوانی سلولهای دفاعی و فاکتورهای ضد التهاب خونی به موضع، باعث تسریع ترمیم آسیبهای بافتی و عفونتهای موضعی می شود؛ مثلا با بادکش کردن اطراف زخمهای بستر می توان به ترمیم و بهبود این زخمها کمک شایانی کرد.


* بادکش با ایجاد خلاء، در تخلیه سموم و عفونتهای موضعی مثلا در گزیدگی با مار و عقرب کمک کننده است.


* بادکش با ایجاد فشار منفی، باعث انبساط عضلانی شده؛ در رفع اسپاسم عضلانی که علت بسیاری از دردهای موضعی هستند؛ کمک می کند.


* بادکش با تحریک روده ها و دستگاه گوارش در درمان برخی از بیماریهای گوارشی نظیر زخم معده، تنبلی روده و یبوست، کمک کننده است.


* بادکش های متناوب و مکّرر با جذب خون به عضلات در رفع لاغریهای موضعی و افزایش بافت ماهیچه ای موضع بادکش، موثرند.


* اگر علت چاقی، تجمع موضعی چربی باشد؛ بادکش گرم در سوزاندن چربیهای موضعی موثر است.(با مکانیسم فراخوان خون به ناحیه پر چربی و افزایش متابولیسم موضعی).


* از فشار منفی ایجاد شده توسط بادکش می توان در کنترل و تنظیم بعضی از خونریزی ها در بدن بهره گرفت؛ مثلا در هایپرمنوره(قاعدگی با خونریزی شدید) می توان زیر سینه ها را بادکش کرد. با این عمل، فشار خون از اندام تحتانی به سمت اندام فوقانی متوجه شده و از شدت خونریزی کاسته می شود یا در خونریزی کم قاعدگی(هایپومنوره) با بادکش رانها و ساقها می توان فشار را از قسمتهای فوقانی به سمت اندام تحتانی متوجه ساخته؛ میزان خونریزی را افزایش داد؛ یا در خون دماغ شدید با بادکش کردن اطراف ناف(در طرف خونریزی) فشار خون به قسمتهای تحتانی منتقل و خون دماغ کم کم قطع می گردد.


* بعضی دردهای عضلانی بر اثر درگیر شدن اعصاب حسی بین ماهیچه ها یا بافت پیوندی سخت شده، ایجاد می شود. لذا با بادکش نمودن، در بسیاری از موارد، این فشار از روی عصب برداشته شده؛ درد تسکین می یابد.


* در رفع خوابرفتگی ها و گزگز اندام، بادکش، با تسریع خونرسانی و اکسیژناسیون بافتی موثر می باشد.


* عده ای از اطباء و حکما از فشار منفی بادکش جهت کمک به خروج سنگهای کلیوی استفاده می کنند؛ به این صورت که بعد از روغن مالی، مسیر کلیه ها و حالبها را از طرف کلیه به سمت مثانه، بادکش متحرک می کنند.


* در افرادی که دارای طبع سرد و تر هستند و در اصطلاح طب سنتی، بلغمی مزاجند، بادکش گرم و خشک کاربرد فراوانی دارد و جایگزین مناسبی برای حجامت(تر) می باشد.


* طبق تعریف طب سنتی؛ گاهی دردها بر اثر غلبه سردی بر بافت یا عضو ایجاد می شود و لذا می بینیم که بسیاری از دردهای موضعی با گرم کردن موضع، تسکین می یابند؛ لذا اگر بادکش به صورت گرم تجویز شود در رفع این دردها موثر است.


* در طب سنتی، بیماری برص یا vitiligo از بیماری های بلغمی محسوب می شود. لذا با این استدلال که بلغم، سرد و تر و بادکش، گرم و خشک(یعنی دقیقا ضد بلغم) است؛ ، لذا بادکش متناوب (یک روز در میان، حداقل 40 جلسه) را در درمان برص موثر می دانند.(قطعی است که افزایش خونرسانی پوست توسط بادکش گذاری در رفع بسیاری از بیماریهای پوستی موثر است و تحقیقات پروفسور von neisser نیز این مساله را تایید می کند.)


* در زانوهایی که دچار تورم، درد و تجمع مایع در مفصل شده اند(تجمع بلغم موضعی) با بادکش متناوب(40 تا 120 جلسه، یک روز در میان)، می توان کم کم این مایع را از محیط خارج کرد.


یادآوری: در رفع بلغم موضعی و سیستمیک، بادکش گرم و خشک بر بادکش سرد ارجحیت دارد.


مقاله مرتبط: آموزش روش عملی انجام بادکش

 

 

منبع :

جزوه آشنایی بادکش درمانی؛ دکتر علی اکبر روزگاری



نظرات
  سلام خدمت استاد بزرگوارم آیا بادکش در درمان ورم معده مزمن فعال تاثیر دارد؟
ارسال کننده نظر : ارجمند      تاریخ ارسال نظر : ۲۷ شهريور ۱۳۹۹
  

سلام. معمولا بله.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۷ شهريور ۱۳۹۹



  آیا بادکش در درمان اختلالاتی نظیز بیش فعالی و تاخیر گفتاری هم میتونه تاثیر داشته باشه
ارسال کننده نظر : آراز      تاریخ ارسال نظر : ۳ شهريور ۱۳۹۹
  

سلام. بله ولی به عنوان درمان کمکی.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳ شهريور ۱۳۹۹



  سلام استادخداقوت بادکش معده چه موقع بهتره؟معده خالی باشه یابعدوعده غذایی؟ با تشکر اززحمات شما
ارسال کننده نظر : افشاری      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ مرداد ۱۳۹۹
  

سلام. با شکم خالی.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳۰ مرداد ۱۳۹۹



  با سلام و وقت بخیر. آقای دکتر عزیز آیا آموزش انواع بادکشها ، حجامت و ماساژ درمانی را انجام می دهید؟ چگونه باید ثبت نام کرد؟ تشکر
ارسال کننده نظر : ابراهیم      تاریخ ارسال نظر : ۲۳ تير ۱۳۹۹
  

سلام. در دانشگاه شهید بهشتی تدریس می کنم ولی دوره ها فقط برای پزشکان عمومی و متخصصین طب سنتی است.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۶ تير ۱۳۹۹



  سلام آقای دکتر وقت بخیر،آیا در هنگام اقدام به بارداری(روزهای اول که معلوم نیست نطفه تشکیل شده یا نه)عمل بادکش تخمدان ایراد دارد؟آیا مانعی برای انعقاد نیست؟ تشکر
ارسال کننده نظر : محمدی      تاریخ ارسال نظر : ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۹
  

سلام. ایرادی ندارد.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۹



  سلام آقای دکتر خسته نباشید،آیا بادکش تخمدان ها تاثیری بر بهبودی تنبلی تخمدان دارد؟چند روز یکبار انجام گیرد خوب است؟
ارسال کننده نظر : الف      تاریخ ارسال نظر : ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۹
  

سلام. بله. هر روز یا یک روز درمیان، حداقل چهل مرحله.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۹



  برای معده کجارو بادکش کنیم
ارسال کننده نظر : سعید      تاریخ ارسال نظر : ۲۹ فروردين ۱۳۹۹
  

سلام. روی معده، بالای شکم در وسط.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۳۰ فروردين ۱۳۹۹



  سلام خدمت شما ببخشید برای خواب رفتن پاو کم خونی باید دقیقا کجا وچند روزباد کش کنیم
ارسال کننده نظر : ali      تاریخ ارسال نظر : ۱۴ مهر ۱۳۹۸
  

سلام. این مقاله را بخوانید:


http://shiateb.com/pages/?current=viewdoc&langid=1&sel=1275


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۶ مهر ۱۳۹۸



  سلام، دکتر خانم باردار میتواند بادکش شکم، معده، کمر، پشت ساق پا، کتف و گردن انجام دهد؟ منظورم اینه چ نقاطی را خانم باردار مجاز هست بادکش کند. متشکر
ارسال کننده نظر : خانم      تاریخ ارسال نظر : ۲۶ خرداد ۱۳۹۸
  

سلام. حتی المقدور نواحی نزدیک رحم را بادکش نکنید.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۶ تير ۱۳۹۸



  بادرود خدمت شما،میخواستم بدونم برای لک روی کتف که سالها قبل روی پوست ایجاد شده،بادکش کرم جوابگو خواهد بود،با سپاس از مطالب خوبتون،
ارسال کننده نظر : مریم عسگری      تاریخ ارسال نظر : ۱۱ تير ۱۳۹۷
  

سلام. معمولا خیر.


ارسال کننده نظر : مدیر وب سایت      تاریخ ارسال پاسخ : ۱۲ تير ۱۳۹۷



 
123456
نظر خود را ثبت کنید

کاربر گرامی؛ سلامٌ علیکم

 

لطفا پیش از ثبت نظر خود توجه داشته باشید:


تجویز دارو و پیچیدن نسخه برای بیماری و مشکلات شخصی و موردی، نیاز به شرح حال کامل و معاینه بالینی دارد که طبیعتاً از طریق ارتباط مجازی، قابل حصول نیست.

 

 

لذا خواهشمندیم از تقاضای نسخه و دارو برای بیماری های موردی، اجـتناب فرمایید.

 

سایر نکات:


❶از اعلام نشانی و تلفن درمانگاه معذوریم. درصورت تمایل از طریق پایگاه «طبیب شهر»، پزشک مورد نظر خود را جستجو کنید.

ابتدا مقالات مربوطه را مطالعه کنید و پس از اطمینان از نبود اطّلاعات مورد نظرتان، نسبت به طرح سؤال اقدام کنید. از پاسخگویی به سؤالاتی که در متن مقاله پاسخ داده شده اند معذوریم.

❸از طرح سؤال هایی که نیاز به پاسخ های خصوصی و ارسال به پست الکترونیک دارد خودداری فرمایید.

❹پاسخگویی به سؤالاتِ کلّی و نیازمند پاسخ های مفصّل در توان پایگاه نیست.

❺نشانی پست الکترونیک شما در نزد پایگاه طبّ شیعه محفوظ است.

❻هرنظر را تنها یک بار ارسال کنید و از تکرار ارسال نظرات خودداری کنید.

❼حتّی المقدور از ارسال نظرات به صورت «فینگیلیش» خودداری کنید.

❽پاسخ هاي ارائه شده، كلّي و عمومي هستند و پاسخ دقيق و تخصّصي، تنها با ويزيت بيمار امكانپذير است

 

 

با سپاس و امتنان        

دکتر وحید علیان نژادی

نام :  
ایمیل :
* نظر شما
 

سایر مقالات این موضوع

سالنمای حجامت 1399 شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)[7812بازدید]
سالنمای حجامت 1398 شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)[75290بازدید]
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)[20259بازدید]
سالنمای حجامت سال 1396 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[36760بازدید]
سالنامه حجامت 1395 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[28554بازدید]
سالنامه حجامت 1394 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[39327بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله چهارم؛ انواع حجامت[77662بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله سوّم؛ تمهیدات حجامت[25440بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله دوّم؛ روش اجرای حجامت [37899بازدید]
سالنامه حجامت 1393 هجری شمسی؛ هدیه پایگاه طبّ شیعه[45575بازدید]
حجامت شناخت؛ مقاله نخست؛ سیر تاریخی[20409بازدید]
سالنامه حجامت سال 1392 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[39738بازدید]
آزمون علمی حجامت[18959بازدید]
آموزش روش عملی انجام بادکش[696523بازدید]
آشنایی با بادکش درمانی[107223بازدید]
زالو؛ جرّاح کوچک[136179بازدید]
«حـــجـــامـــت»؛ آداب و توصیه ها[106084بازدید]
سالنمای حجامت سال 1391 هجری شمسی(هدیه پایگاه طبّ شیعه)[14859بازدید]
توطئه حذف حجامت در ایران(مقاله انتخابی)[14899بازدید]
پرسش هایی از استاد حسین خیراندیش درباره حجامت[64649بازدید]

نمایش تمامی عناوین این موضوع

آخرین مقالات

به نام نوزادان به کام ابرشرکت‌ها (مقاله انتخابی)
جهان فشن؛ صنعتی استثماری برای استحمار دیگران ( مقاله انتخابی)
من هم از این کلمۀ برند خیلی بدم می‌آید (مقاله انتخابی)
قبل از انتشار عکس فرزندتان در فیسبوک، به آینده‌اش فکر کنید (مقاله انتخابی)
چرا بلافاصله بعد از جشن تولد نباید فیلم‌هایش را ببینیم؟ (مقاله انتخابی)
مقاومت آنتی بیوتیکی: باکتریهای مرگبار بر می گردند (مقاله انتخابی)
«بنزین»، «گازوئیل» و «خوراک دام» به ‌خورد مردم ندهید.
پشت پرده اپل (مقاله انتخابی)
جلوه های درمانی قرآن کریم (مقاله انتخابی)
آداب زناشویی و خصوصیات مثبت و منفی کودک (مقاله انتخابی)
واکاوی دیدگاه شریعت درباره فرزندآوری و مدیریت جمعیت(مقاله انتخابی)
سالنمای حجامت 1399 شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
به بهانه‌ِی سلامتی؛ به بهای مرگ (مقاله انتخابی)
سالنامه حجامت 1397 هجری شمسی (هدیه پایگاه طبّ شیعه)
«با لبخند کارکردن» چگونه به زنان آسیب می‌رساند؟ (مقاله انتخابی)
مخترع «واقعیت مجازی» می‌گوید همین حالا شبکه‌های اجتماعی‌تان را حذف کنید! (مقاله انتخابی)
مَـــرهَـــم توصیه‌هایی از طبّ سنّتی ایران به راهیان سفر اربعین (ویراست چهارم)
وقتی آنلاین هستیم خودمان باشیم (مقاله انتخابی)
5 برنامه غذایی پیشنهادی به زوج های نابارور
چرا برخی از زنان ایرانی پلنگ شده‌‎اند؟ (مقاله انتخابی)
بررسی و تحلیل سند 2030 یونسکو (مقاله انتخابی)
خطری که در آب لوله‌کشی پنهان شده است (مقاله انتخابی)
​تکنولوژی تراریخته؛ راهی برای افزایش محصول یا بیماری؟ (مقاله انتخابی)
سیاست فرزند آوری: الگوی نژادپرستی اسرائیل (مقاله انتخابی)
شفا از منظر قرآن کریم (مقاله انتخابی)
بهداشت زناشویی و ضرورت­ های آن در اسلام